In Nederland liggen, voor zover mij bekend, acht smeltwaterpoorten smeltwaterpoorten. De oude term is ijssmeltwaterdalen, maar dat vind ik een onduidelijke term. De beste term is ijssmeltwatermeerdoorbraakdalen, maar daar beginnen we maar niet aan. ‘Landschappen van Nederland’ gebruikt de term smeltwaterpoort.

Ik zal er best eentje nog niet hebben opgemerkt: de literatuur is er uiterst stil over. Zes op de Utrechtse Heuvelrug, eentje tussen Mossel en Reemst en eentje bij Groesbeek.

De grootste is de Darthuizerpoort, maar ook de Elsterpoort mag er zijn. Op de bijgaande reliëfkaart van het AHN is De Darthuizerpoort het grote gat links van Leersum, De Elsterpoort ligt tussen Amerongen en Elst, minder breed en minder diep maar daarentegen onaangetast door asfalt.

ahn kleur

Helaas is de Darthuizerpoort nogal onzichtbaar verdwenen achter bomen, graftombe en wegen die niet in elkaars verlengde liggen. Zullen we een petitie starten dat er een weg komt van de top van de Darthuizer Berg tot op de top van de Donderse Berg, of desnoods tot aan deze graftombe? Ik lees ergens dat hier vroeger een skihelling lag, laten we die herstellen!

Wikipedia: Op een steil pad nabij het landgoed [Het Zwitserse Huis] werd met kokosmatten de eerste kunstskibaan aangelegd, deze heeft tot 1940 bestaan.

Hier een doorsnede, bron Dinoloket, van de Darthuizerpoort.

doorsnede utrecht darthuizerpoort

 

Een doorsnede vertelt het verhaal. Let niet op de schokkerige breuken: mijn doorsnede is wat raar, zie het kaartje rechtsonder voor de ligging. Onderop liggen, onwetend van de rampen die zullen volgen, vier lagen rivierafzettingen. Daarop ligt grijsbruin DT, gestuwde lagen. Daarin is een dal ontstaan, maar wel opvallend is dat hier geen snippertje DT is blijven liggen. Dat is wel verdacht eigenlijk. Maar goed, dat kan: blijkbaar lag aan de buitenkant van de stuwwal het water inmiddels zo laag, dat het smeltwater diep is ingesneden in de ondergrond en de hele stuwwal heeft meegenomen. Vervolgens is de bodem van het dal bedekt met DRenthe: keileem van het ijsveld. Tenslotte is alles bedekt onder een dekentje van BoXtel dekzand.

De Darthuizerpoort had de trekpleister van Darthuizen kunnen zijn, compleet met skilift.

Advertenties