oude kaart Mariendaal
kaart van Mariendaal, ca, 1850

Een kaart uit de 19de eeuw (bron Gelders Archief) van het landgoed Mariëndaal met de Slijpbeek. De kaart is ongedateerd en ongesigneerd. Maar de spoorlijn van Arnhem naar Utrecht was er al (1845) en die naar Nijmegen nog niet (1879). De Slijpbeek kun je goed volgen van bron tot monding, zie Langs de Slijpbeek bij Oosterbeek.

Nou, deze kaart kun je in het bos nog als wandelkaart gebruiken: niets veranderd. De beukenbedstee, de beek, de open velden en het bos met de kronkelpaden de hellingen op en af. Het sterrenbos is een beetje gehavend maar nog best herkenbaar, en het slingerpad de heuvel op is er nog net zo.

De beukenbedstee, speciaal aangelegd zodat lelieblanke wandelende dames mooi wit bleven, is er nog net zo, hoewel ik vermoed dat het nieuwe beukjes zijn.

foto Mariendaal

Toch is er ook veel veranderd: De Schelmseweg loopt vlak achter het huis rechtdoor, nu maakt hij na de brug over het spoor een bocht naar het westen en doorsnijdt dus het bos. De nevengebouwen bij het huis zijn weg, maar de tuin achter het huis is volgebouwd.. En de mooie bruggetjes zijn ook weg, maar die staan toch niet op de kaart.

De ijskelder staat niet op de kaart, vast niets bijzonders, alleen van belang voor het personeel. Nu is het een monument.

Ten zuiden van het spoor zie ik op de tekening geen wijers in de Slijpbeek ingetekend. Dat is raar, of zijn die in later tijden hersteld? De verdere loop van de Slijpbeek is herkenbaar. De kaart stopt waar de Slijpbeek de Benedendorpsweg kruist. Links hoorde de steilrand onder de stuwwal blijkbaar ook bij het landgoed.

Op de reliëfkaart (AHN) zie ik nog iets raars: Linksbovenin in de hoek van het landgoed een rechthoekige kuil. Ik vermoed een afgraving; nu en op de oude kaart is het bos, maar dan kan het nog steeds een afgraving zijn.

Ik bekijk deze kaart met name om de Dreijense Beek te zien, die nu ergens tussen de spoorlijn en het huis ontspringt. Maar die staat op deze kaart niet ingetekend. Raar, dat water moet er toen ook gestroomd hebben. Hmm, verder zoeken dus.

 

Meer lezen?