Op oude topografische kaarten van Wageningen staat een doorgaande weg van de stad naar het noordoosten.

Hollandse Weg 1874
De Hollandse Weg in 1872. bron: Topotijdreis

Waarom wilden er zoveel Wageningers naar het noordoosten? Daar liggen Reemst, Planken Wambuis en De Ginckel: nou niet bepaald wereldsteden. Misschien liep die weg naar de heide waar schapen werden geschut.

Bij de stad volgt de huidige Hollandse Weg het oude tracé over de Eng en door Wageningen Hoog en dan gaat het verder als Mospad langs De Leemkuil en de oude stortplaats.  En dan? Een oude weg over de stuwwal volgt meestal een korte route met zo min mogelijk hoogteverschillen en volgt zo goed mogelijk droogdalen, tenzij die te nat of te mul zijn. Op de volgende reliëfkaart (AHN) heb ik de huidige weg in blauw en het logische tracé in geel ingetekend. De huidige weg gaat niet door het diepste punt van de twee droogdalen. Op het AHN zie ik dat door het diepste punt van het droogdal wel oude sporen zichtbaar zijn, het gele tracé dus.

In het midden van de route ligt een rare bult: de oude stortplaats.

 

Hollandse WEg AHN kleur

Hier ligt het hoogste punt van de weg, op de waterscheiding tussen de Gelderse Vallei en het Renkums Beekdal.

foto Hollandse Weg - Mosweg
Het hoogste punt van de Hollandse Weg (Mospad) bij de poort van de stortplaats aan de Keijenbergse Weg. foto: Mathilde, 2018

Vlak voor het eind van de verharding maakt de weg een flauwe bocht naar links en loopt dan samen met een van de lange doorgaande ‘sleuven’ in de plantage van de Oostereng.

Daar begint mijn zoektocht naar de resten van de oude doorgaande weg.

Oostereng Hollandse Weg
De Hollandse Weg door het landgoed de Oostereng in 1904. bron: Topotijdreis

De oude weg is verdwenen toen de wetenschappers van de Landbouwschool hier een bosbouwoefenplantage begonnen. Dat deden ze op uiterst wetenschappelijke wijze: alles kaal, alles rechthoekig, diep spitten, bomen op nette rijen. Men had niets aan een oude weg die de plantage schuin doorsnijdt. Die weg had toentertijd geen belang meer, want niemand in Wageningen hoefde nog naar Reemst of ging nog schapen hoeden op de Ginckelse Hei. Weg met de weg.

Maar een weg laat zich niet uitgummen door simpel een meter diep spitten. Op het AHN is de hele weg te volgen via kleine hoogteverschillen, en ondanks de wens van de wetenschappers om de plantage in blokken in te delen, bestaat een deel ook nog echt in het veld. Waarschijnlijk te stevig aangestampt, niet doorheen te komen met de schop, niet geschikt om bomen op te planten, of toch een handige route: de theorie past zich aan bij de realiteit.

foto Wageningen grensweg
Vanaf hier is de Hollandse Weg weer te volgen: bij twijfel rechtdoor. foto: Mathilde, 2018

Het eerste deel wat wel te zien is op het AHN is in het veld onherkenbaar. Maar waar het verharde fietspad raakt aan een van de sleuven begint een weg naar het noordoosten, een van de mooiste wandelwegen van het landgoed.

foto Grensweg Wageningen
De Hollandse Weg volgt de grens tussen Wageningen en Ede. Is deze berk een grensboom? foto: Mathilde, 2018

Deze weg loopt langs de gemeentegrens van Wageningen. Die grens is in het veld niet te zien: geen kuilen, geen grenspalen, geen scheidsbomen, geen gekruiste kuilen, geen radstaken. Niets, noppa, nada. Nou ja, hier en daar deze oude weg dus. Maar elders loopt de grens dwars door de wetenschappelijke bomenblokken, en menig boom zal zich afvragen in welke gemeente hij nou eigenlijk woont.

foto De punt van Wageningen
Drielandenpunt. Links Renkum, het hout ligt in Wageningen, de boom in het midden staat op de grens tussen Wageningen en Ede. foto: Mathilde, 2018

Een eind verder ligt het drielandenpunt waar Ede, Renkum en Wageningen samen komen. Geen monument, geen paaltje, geen kadastersteen. Ik stel me een bankje rond een drielandenboom voor, geweldig zou dat zijn toch? Of een driekantige grenspaal.

Vanaf hier is de Hollandse Weg redelijk te volgen naar het Noordoosten tot aan het fietspad van de Bosbeekweg.

Eens een belangrijke weg, nu een smal wandelpad.

foto Hollandse Weg bij de Bosbeekweg
Aansluiting van de Hollandse Weg op het fietspad langs de Bosbeekweg, bij de hoek van de Dikkenberg. foto: Mathilde, 2018

Daarna is het mij onduidelijk waar de weg oorspronkelijk heen ging: de beek over? langs de beek naar het noorden? Geen idee.

Ik ga in elk geval linksaf naar de koffie van de Panoramahoeve.

Op de terugweg loop ik anders en kom ik iets heel anders tegen: ijzerkuilen! IJzerkuilen in de Oostereng? Hierover een volgende keer.

Meer lezen?

  • Geert Nijland schrijft op zijn site over de Laeckweg, de voorloper van de Hollandse Weg
Advertenties