De hoogste top van de Veluwe ligt even ten noorden van het Herikhuizerveld, niet ver van de Posbank. De berg heet de Tafelberg met op de top een duin tot 110 m boven NAP. Bovenop de top ligt Signaal Imbosch, een steen van de Rijksdriehoeksmeting. Geen kruis, paal, bankje of informatiebord. De berg is bebost dus het uitzicht is nul. Geen enkele roodwit of roodgele of andersgekleurde paaltjeswandeling loopt er langs. Toch is het een echte berg en we mogen er best trotser op zijn. En niet alleen omdat het de hoogste top is in Nederland buiten Zuid-Limburg.

Twee begrippen zijn bepalend of een top wel of geen berg is: dominantie en prominentie.

tekening landvorm
tekening: Mathilde 2018

De dominantie van een top betekent hoe ver weg de dichtstbijzijnde hogere top is. In het geval van de Tafelberg is de dichtstbijzijnde hogere top de Melchenberg in Duitsland, 75 km naar het oosten in de Hohe Mark. De Melchenberg is 134 m hoog.

De prominentie van een top betekent hoe diep je minimaal moet afdalen om een hogere top te bereiken. Wie van de Tafelberg naar de Melchenberg fietst, moet minimaal afdalen tot 10 m+NAP in de buurt van Westervoort. Hoewel het in die buurt lastig meten is, want er is niets natuurlijks daar. De prominentie van de Tafelberg is dus 110 – 10 = 100 meter.

 

ahn hoogte 20 nederland

Rondom een top kun je gesloten hoogtelijnen tekenen. Op bijgaande reliëfkaart zie je de 10 meter hoogtelijnen in midden Nederland. De dikke lijn is de nullijn. De eerstvolgende is de lijn 10 m+NAP. Stel je voor dat de zeespiegel 10 meter stijgt: al het land onder die 10 m+NAP lijn ligt dan onder water. De Utrechtse Heuvelrug is dan een eiland en ook in het Gooi liggen kleine eilandjes. Maar de Veluwe zit nog net vast aan het vaste land door middel van een smalle pas bij Westervoort. Als het water nog een paar meter verder stijgt, wordt ook de Veluwe een eiland. Dat eiland is het territorium van de Tafelberg. Binnen dit gebied liggen meerdere lagere toppen, en voor hen is de Tafelberg de moederberg. Een gigantisch territorium, en de hoogste berg van Nederland buiten Zuid-Limburg dus.

Dit alles overziend is de Tafelberg een echte berg, ook al is hij maar 110 meter hoog, want hij is groots met een dominantie van 75 km, een prominentie van 100 meter, en met een territorium dat de hele Veluwe omvat. En met de Mount Everest als moederberg.

Over dit laatste iets meer uitleg. Stel je een aarde voor die volledig met water is bedekt, en alleen de Mount Everest steekt er net als een eilandje bovenuit, 8848 m hoog. Nu laten we geleidelijk het water verdampen. Al snel komen er meerdere eilanden boven het water uit, en op zeker moment groeien die aan elkaar als het water is gezakt tot de hoogte van de col ertussen. Als vier kilometer water is verdampt is de Himalaya een groot eiland geworden. Zodra nog 150 meter water is verdampt komt er een eilandje op in Europa: de Mont Blanc, 4700m hoog. Als het water nog verder zakt wordt de Alpen ook een groot eiland (uiteraard zijn er inmiddels meer eilanden opgekomen in andere berggebieden op de aarde, maar daar hebben we hier in de Veluwe niets mee te maken.) Als het water zakt tot 747 meter komt er een eilandje op de Hohe Acht in de Eifel boven water. Als het water zakt tot 320 m komt de Vaalserberg als uitstulpinkje op aan het groeiende eiland van de Eifel-Ardennen en vervolgens bij een waterstand rond de 240 m wordt de brug tussen dit eiland en de Alpen droog. Als het water zakt tot 113 m kun je lopen van de Alpen naar het grote vasteland van de Himalaya via een col ergens in Rusland en zijn grote delen van Zuid-Limburg onderdeel van dit grote vasteland.

De rest van Nederland ligt op dat moment nog steeds onder water, maar zodra het water nog 3 meter is gezakt, tot 110 m, komt de Tafelberg boven water als het tweede eilandje 75 km buiten de Melchenberg die ook als een eiland in de zee ligt. Het water zakt verder en de Veluwe wordt een groter eiland, in de buurt komen andere eilanden boven water, zoals Groesbeek en de Utrechtse Heuvelrug. Op zeker moment groeit de Melchenberg vast aan het vasteland. Iets later Groesbeek. Pas als het water is gezakt tot 10 m+NAP ligt de col bij Westervoort droog en wordt de Veluwe onderdeel van het grote Vasteland.

De moederberg is de hogere top waarmee een top op een eiland heeft gelegen terwijl het imaginaire water zakte. Voor de meeste bergen in de Himalaya is de Mount Everest de moeder of in elk geval de oma. Veel bergen in de Alpen hebben de Mont Blanc als moeder en de Mount Everest als oma. De Vaalserberg, de hoogste top in Nederland, heeft de Hohe Acht als moeder, de Mont Blanc als oma en de Mount Everest als overgrootoma. Maar de Tafelberg heeft de Mount Everest als moeder, daar zit geen Alpen tussen!

De Mount Everest als moeder, daar mag je best trots op zijn.

 

Advertenties