nederland hoogste punten provincies
Hoogtepunten van Nederland, AHN, bewerking Mathilde, 2018

Op deze kaart staan de hoogste punten van elke provincie in Nederland ingetekend (driehoekjes). In sommige provincies staan er twee, en wel waar de allerhoogste top door onszelf is gemaakt (huisjes). Over 200 jaar liggen onze zelfgemaakte bergen er nog steeds, en horen ze inmiddels bij het landschap, en is iedereen de twintigste eeuw vergeten. Elke es in Oost-Nederland is door de mens opgeworpen, en we vinden ze nu maar wat mooi. Ik kon het niet laten toch ook de lagere natuurlijke toppen in de kaart te zetten, want het geheel laat zo mooi het verhaal van het ontstaan van ons land zien.

Zestien hoogtepunten die uitsteken boven ons vlakke land, met een heel verschillende geschiedenis. Van oud en eerbiedwaardig naar jong en discutabel:

Het hoogste punt van Nederland is het grenspunt bij Vaals in Limburg. Dit en het punt op de grens van Noord-Brabant zijn helaas wel de hoogtepunten die het minst in aanmerking komt voor de eervolle naam ‘Berg’, want het zijn eenvoudige grenspunten op een helling die aan de andere kant van de grens doorloopt omhoog. Het zijn wel de oudste: de berghellingen horen bij het Rijnlands gebergte dat ongeveer 300 miljoen jaar geleden ontstond. De ondergrond is steen.

De overige natuurlijke zes toppen in het binnenland zijn ontstaan in de ijstijden. De noordelijke drie zijn opgestroopt door gletsjers in het Elsterien, ongeveer 400.000 jaar geleden toen het ijs kwam tot de lijn Texel- Urk – Emmen. Ze zijn overreden en platgewalst door de gletsjers in de volgende ijstijd, het Saalien, waarbij het ijs nog verder naar het zuiden oprukte. Het huidige restant zijn harde bonkige keileembulten. De drie toppen in Midden-Nederland liggen op stuwwallen die ongeveer 120.000 jaar geleden zijn gevormd. In de grond zit grind, klei en zand.

De vier hoogtepunten aan de kust zijn duinen en dus jonkies van minder dan 10.000 jaar. Zand, zand en zand.

Tenslotte de zelfgemaakte hoogtepunten: in NoordBrabant en Drente een vuilnisbelt, in Groningen een skiheuvel en in Flevoland het talud van een viaduct. Echte bergen gevuld met afval en puin. Daar hebben de geologen over 10.000 een mooie klus aan.

De vuilnisbelten in Noord-Brabant zijn van de VAM. Daar ligt het afval van tientallen jaren Randstad opgeslagen. De bedoeling was om het te composteren en dan uit te spreiden over de arme zandgronden. Maar dat is er nooit van gekomen. Mooi verhaal?

Je kunt in Nederland overigens best bergwandelen. Daarvoor zijn twee bijzonder leuke wandelgidsen te koop.