Heelsum, Oosterbeek, Arnhem, Velp, Rheden: wie fietst of loopt op de stuwwal van de Veluwezoom klimt en daalt heel wat af. Eerder heb ik de bergen van Salland onderzocht en vele bergen afgewaardeerd tot heuvels. Hoe zit dit rond Arnhem?

Om mijn zelfbedachte methode te testen, pas ik hem toe op de stuwwal tussen Heelsum en Rheden:

ahn hoogte Veluwezoom
bron: AHN

Stap 1: kies een duidelijk omlijnd gebied. Ik kies de stuwwal ingesloten door de Heelsumse Beek, Rijn, IJssel, en in het oosten de Beekhuizerbeek tot aan de sprengkop en daar via de pas naar het Rozendaalse veld en terug naar het Heelsums Beekdal. Op de kaart is dat rechtsboven in de hoek. Bij de sprengkop begint een duidelijke pas, een lege strook (brandgang?) waar het schiereiland vastzit aan de Zijpenberg en de rest van de Veluwe.  Op bijgaande AHN-reliëfkaart is de stuwwal een lang schiereiland in een groene zee dat alleen via deze pas verbonden is met het vasteland van de oostelijke Veluwe. (Hoewel ik nog twijfel of de Zijpenberg er niet ook bijhoort).

ahn hoogte 3 veluwe

Stap 2: Selecteer:

Berg: een top die 2 hoogtelijnen uitsteekt noem ik een berg. Dat geldt hier voor de Sonnenberg in Oosterbeek. Mits je de spoorlijn als dal telt, en dat doe ik omdat de spoorlijn een bestaand dal verdiept. Dus hij versterkt de scheiding tussen de heuvels. Tja, Nederlanders knutselen aan ons land. Dit geldt ook voor de Bakenberg, Galgenberg bij Moscowa en de Rozendaalseberg. Die laatste is de top van deze heuvelrij.

Tweede top: Een top die bijna even hoog is als de top en samen door een hoogtelijn worden ingesloten, noem ik een tweede top. Dit geldt voor de Zilverberg en Boschveld.

Heuvel: een top die 1 hoogtelijn uitsteekt noem ik een heuvel. De Boersberg bij Doorwerth is vanaf nu een heuvel.

De vijf toppen steken via diverse uitlopers in zee, en die uitlopers hebben nogal eens lokale bergnamen. Maar het zijn meer kapen. Noordkaap, Vijverkaap, Hemelse Kaap, Dunokaap, de kaap van de Westerbouwing. Prachtige namen, het lijkt wel muziek.

Een betere naam voor de Noordberg is dus Noordkaap! Niet dat hij in het noorden ligt: de naam is een verbastering van Den Oordberg, en Oord is een kaap. Onze voorouders wisten het wel. Noordkaap, Hemelse Kaap. Zilverheuvel en Vijverheuvel.

Stap 3: Geef het gebied een naam: Ik ga deze heuvelrij de Arnhemse Heuvelrug noemen. Hij is het hoogst in het oosten en loopt naar het westen geleidelijk af. Met als top de Rozendaalseberg op 92 m +NAP. En nog drie bergen: Galgenberg, Bakenberg en Sonnenberg. Plus een heuvel, de Boersberg bij Doorwerth. En in het westen de Noordkaap.

 

 

 

Advertenties