Hoeveel water komt er eigenlijk door de Rijn bij Spijk Nederland binnen?

Voor je verder leest: wat denk je zelf? Hoeveel water komt bij Spijk ons land per seconde binnen?

Oke, hier de spoiler: gemiddeld 2220 kuub per seconde. Wow, laat deze hoeveelheid eens op je inwerken. Een kuub is een kubieke meter he, geen liter.

De verschillen zijn groot. In januari 2018 kwam 9000 kuub per seconde water bij Spijk ons land binnen. Rijkswaterstaat maakte zich geen zorgen, want de systemen zijn ingericht op een maximum van 15.000 kuub per seconde. Opvangbekkens en uiterwaarden liepen vol, overlaten in dijken overstroomden, en daar is dit alles ook voor bedoeld. Prachtige plaatjes leverde het op. Nederland was weer even waterland ipv land achter de dijken.

Ik keek net op de site van Rijkswaterstaat, en om 19 uur vandaag 7 augustus 2018, komt er bij Spijk 1315 kubieke meter per seconde ons land binnen. Ze meten elke 10 minuten. En dan doen ze een verwachting voor de volgende 10 minuten, en dan meten ze weer. Die verwachting komt nooit precies uit. Fascinerend vind ik dat.

Men denkt dat de Rijn steeds meer een regenrivier wordt met grote pieken en dalen net als de Maas. Dit komt omdat nu in de winter heel veel water wordt vastgehouden in de Alpen in de vorm van sneeuw. Maar als het warmer wordt, gaat het minder sneeuwen en meer regenen, en regenwater loopt sneller de beken in.

Met het project ‘Ruimte voor de Rivier’ neemt het maximum dat Rijkswaterstaat aankan toe tot 16.000 kuub per seconde. Maar als alles gaat zoals het nu gaat, zou de Rijn wel eens kunnen groeien tot 20.000 kuub per seconde in het jaar 2100. Dat hangt vooral van Duitsland af: als daar ook uiterwaarden worden ingericht als opvangbekkens, valt het hier mee. Als ze daar blijven kanaliseren om het water zo snel mogelijk hun land uit te krijgen, zitten wij hier met natte voeten. Duitsland gaat gelukkig nu ook ruimte voor de Rijn maken, en Rijkswaterstaat rekent erop dat de Rijn groeit tot maximaal 18.000 kuub per seconde.

De Rijn splitst zich bij Pannerden in tweeën. Tweederde van het water stroomt naar de Waal en eenderde naar de Rijn via het Pannerdens Kanaal. Rijkswaterstaat kan dit niet beïnvloeden want in de Waal en in het kanaal is geen stuw. De vorm van de kop bij Pannerden bepaalt deze verdeling. Bij Arnhem wordt de Rijn dan nog een keer gesplitst tussen Rijn en IJsel, en hier heeft Rijkswaterstaat wel een kraan dmv de stuw bij Driel. Bij hoog water stroomt tweederde van het water verder de Rijn in, en wordt eenderde naar de IJsel geleid.

Bij laag water is die verhouding anders. Een groter deel van het water stroomt ongecontroleerd door naar de Waal en de Rijn krijgt altijd minimaal 30 kuub per seconde. De drie stuwen bij Driel, Amerongen en Hagestein zijn dicht en staan op de centimeter exact afgesteld. Die bij Amerongen staat op 6 meter +NAP. Dit is de hoogte die minimaal nodig is om bijvoorbeeld Amersfoort leefbaar te houden: bij nog minder water kan er geen water naar de Grift door de Gelderse Vallei, droogt de gracht in Amersfoort op en wordt het daar een vieze stinkzooi. De IJsel krijgt de rest. Schippers klagen nu dat de IJsel nauwelijks bevaarbaar is.

Op dit moment (01 uur 8 augustus 2018) komt er bij Pannerden 922 kuub per seconde aan. Daarvan gaat 708 kuub naar de Waal en 214 kuub via het Pannerdens Kanaal naar de Rijn. Bij de IJselkop wordt nu 29 kuub per seconde naar de Rijn geleid door slim manoeuvreren met de stuw bij Driel. Voor de IJsel blijft er 126 kuub per seconde over. De Rijn staat dus in het rood, net onder streefpeil.

Hier het plaatje op de site van Rijkswaterstaat, elke 10 minuten wordt dit bijgewerkt:

waterstanden

Alles is tot in den puntjes gecontroleerd.

Advertenties