Ik ga de Goudsberg bij Lunteren beklimmen. De Goudsberg bij Lunteren ligt op de noordwestpunt van twee stuwwallen.

Klik op een afbeelding voor een grotere versie. Dat kan met alle plaatjes op dit blog.

De top van de Goudsberg is nu 46 m+NAP, maar die was vroeger volgens oude topografische kaarten 56 m+NAP. De top is namelijk afgegraven.

Vroeger lag er een signaalsteen op 44 m+NAP Signaal Lunterensche Heide. Opvallend hoe kaal het daar in 1900 was. Later stond daar ook een brandtoren. De steen van de RijksDriehoeksmeting verhuist naar een plek op 52 m+NAP.

Lunteren in 1900
Lunteren in 1900

Die steen staat sinds 2009 niet meer op de kaart en in het bos herken ik niet eens de plek meer.

De heuvel is een pokdalig ding vol littekens van grote en kleine groeven. Op het AHN kun je dat mooi zien. We klagen wel eens dat Nederland zo vlak is en het buitenland mooier, maar we graven wel zelf onze heuvels af. De grote zandgroeve is heerlijk speelgebied. Het zou leuk zijn als in de steile noordrand een verticale rand gemaakt zou worden zodat je de gestuwde lagen zou kunnen zien. Dat lijkt me een topidee. Maar behalve deze reusachtige groeve zijn er nog ettelijke andere kuilen en kuiltjes waar zand, grind, leem en ijzer werd gewonnen. Ook het amfitheater van de NSB is goed zichtbaar links van de groeve.

AHN
foto
de oude zandgroeve

Op de Goudsberg

Bovenop de Goudsberg is van alles te zien: het Middelpunt van Nederland, aangegeven door een mooi cortenstalen kunstwerk. Er zijn meer middelpunten van Nederland, want het is maar net hoe je meet natuurlijk. Maar het is wel een mooi middelpunt, met een prachtig uitzicht.

foto

Ook de moeite waard is het theater en de muur van Mussert op het bungalowpark. Gewoon heenlopen en net doen of je erbij hoort.

foto

Over de Goudsberg loopt een Hessenweg. Een Hessenweg is een brede rechte weg tussen handelssteden in Duitsland en Holland. De Duitse karren hadden een andere wielbreedte dan de Nederlandse en daardoor konden ze elkaars wegen niet gebruiken. Speciaal voor de rondreizende Hessen zijn door Nederland lange rechte brede wegen aangelegd. De Hessenweg over de Goudsberg was berucht vanwege het mulle zand en de steile helling. Wagens kwamen vaak vast te zitten. Zodra een karrenspoor te diep werd, maakten de berijders een nieuw spoor ernaast. Nou dat herken ik, ik deed precies hetzelfde in Afrika. In mul zand konden wegen honderden meters breed worden. In het bos rond de kruising bij de Goudsberg kun je vanuit de lucht wel 100 meter breed sporen ontdekken. Dat je die na zoveel tijd nog zo goed kunt zien! Zouden de sporen van mij in Niger over vijfhonderd jaar ook nog zichtbaar zijn? Maar goed, landeigenaren naast de weg vinden dat natuurlijk niet leuk, en werpen wallen op om het uitdijen van de weg tegen te gaan. Uiteindelijk is verharding de oplossing gebleken.

Vroeger was de hele berg begroeid met heide, zie volgende kaart uit 1900. Op het hoogste punt stond het Signaal Lunterse Heide, en ik geloof direct dat je vandaar de halve wereld kon zien, zeker Amersfoort.

lunteren-1900

boektoptip: Het landschap de mensen

Mijn boek ‘Water in het Binnenveld‘ gaat over de watergeschiedenis van het Binnenveld en staat vol kaarten, tekeningen en foto’s. Inclusief een wandelroute, fietsroute en wensroute. Plus een paar korte transcripties van stukken die een cruciale rol hebben vervuld. Als je de link volgt, zie je ook ook een link naar bol.com waar je het boek kunt inzien. Vind je 25,55 te duur? Ik ook, maar mijn eigen marge is maar 1 euro per boek: boeken zelf uitgeven is nou eenmaal duur. Toch heb ik een oplossing: de pdf van dit boek kun je kopen voor 7 euro. Minder mooi, wel goedkoper.