Midden-Nederland is het meest heuvelachtige gebied van Nederland. Noord-Nederland ligt laag, Zuid-Nederland gaat in zijn geheel omhoog. Midden-Nederland gaat op en neer.

Ik kijk op dit blog niet naar duinen en ook niet naar het oude land van Zuid-Nederland (dat begint op deze uitsnede het geelgroene stukje waar Oss tegenaan ligt). Maar wel naar het Tertiaire land van Twente en de Achterhoek, met als reden dat daar wel ijs heeft gelegen, dus dat daar (en wel enkele hele bijzondere) ijstijdfenomenen zijn, en beneden de rivieren niet.

Gebergten

Het indelen in gebergten of in deelgebieden vind ik lastiger dan in Noord Nederland. Niet alleen omdat ik het hier beter ken (en het dus lastiger vind om Delden bij de Sallandse Heuvelrug te proppen dan om Winschoten en Onstwedde bij elkaar te nemen), maar ook omdat veel heuvels eilandjes zijn in een grote zee. Ik vind dat ze qua ontstaan bij elkaar zouden moeten horen om een deelgebied te vormen, maar dat is nog niet zo gemakkelijk.

Ik kom hierop uit:

  • In Twente en de Achterhoek gaat de ondergrond omhoog en daarop ligt een langgerekte heuvelrug: ik moet nog een naam verzinnen die de Achterhoekers ook prettig vinden. De ondergrond noem ik het Tertiaire Plateau, daarop ligt de Twentse Heuvelrug (die niet doorloopt tot in de Achterhoek, maar het plateau natuurlijk wel). Bij de Twentse Heuvelrug hoort ook de stuwwal van Sibculo, immers in Duitsland horen deze bij elkaar.
  • In Salland en midden Twente ligt een verzameling eilandjes: Archemerberg, Besthmenerberg, de Wierdense rug, Lutteberg, de Sallandse Heuvelrug, de Lochemerberg en de Needeseberg prop ik bij elkaar en noem ik Sallandse Heuvelrug. Ik neem (als het past in het verhaal, dus als het gaat over het ontstaan) hier ook de heuvels van Tubbergen en Delden bij. Dus dit zijn alle bulten en bultjes tussen de Ijssel en de Twentse Heuvelrug.
  • De Veluwe is een geheel, maar splits ik zo nodig op in Edese Heuvelrug, Reemsterrug, Veluwezoom, Garderenserug, Heuvelrug van tHarde-Hattum en de Oostveluwe.
  • De Utrechtse Heuvelrug
  • Het Gooi bestaat uit losse heuvels, als eilandjes in een blauwe zee, maar hoort qua ontstaan bij de Utrechtse Heuvelrug.
  • Het Rijk van Nijmegen.
  • Montferland dat qua ontstaan bij het Rijk van Nijmegen hoort.

[eerste versie oktober 2018, bijgewerkt november 2021]