In vier puzzels die je bovenop elkaar kunt leggen heb ik gepoogd het ijstijdverhaal van Twente duidelijk te maken. Maar nou de hamvraag: welke puzzelstukjes liggen nu bovenop?

Er is nog best veel te zien van dit land van 120.000 jaar geleden, maar je moet er oog voor krijgen.

Na de grote ijstijd van het Saalien is er veel gebeurd. Er is een warmere periode geweest, dan de laatste ijstijd, en sinds die laatste is het weer warm. In die laatste ijstijd, het Weichselien, zijn er dikke lage zand in de dalen gewaaid. Dat heeft de oorspronkelijk grote hoogteverschillen verkleind en hellingen verzacht, En sinds een paar honderd jaar verknutselen wij ons land waarbij we zonder respect honderddduizenden jaren oude landvormen verbulldozeren.

Verbazingwekkend dat er nog zoveel te zien is van de Grote IJstijd in Twente en de Achterhoek. Hier komt puzzel 5, de laatste.

Twente verhaal ahn
bron: AHN, bewerking: Mathilde, 2019

In rood de stuwwallen en keileemruggen zoals ze er nu bij liggen. De drie paarse vlekjes zijn de restanten van de esker. De groene tak in de Achterhoek is het fossiele dalstelsel dat goed voelbaar is als je daar fietst. In lichtblauw de laatste restjes van de afzettingen van de twee smeltmeren.

Ik heb al mijn puzzelstukjes gebruikt en vijf puzzels gemaakt. Daarmee is er een slot gekomen aan het lange verhaal van de ijstijd in Twente en de Achterhoek. Ik lees graag je commentaar. Want zoals een lezer al opmerkte: de wetenschap staat niet stil, gelukkig maar. Maar gaat hopelijk ook niet zo snel dat ik al die puzzels volgende week al overnieuw moet maken, want wow wat een werk.

Ik hoop dat je wat van deze serie geleerd hebt. Dat je de volgende keer met een andere blik kijkt terwijl je fietst of loopt door Salland, Twente en de Achterhoek. Ik lees het graag.

Terug naar deel 1