Deze kaart uit 1722 van Nieuw-Reemst klaart sommige raadsels op en voegt andere toe. Kijk met me mee.

kaart 18 Ede 1538-0003
Nieuw Reemst door Elshoff, GA 0409-1538

De kaart is er een van een serie van vier, de overzichtskaart van het hele Reemsterveld en drie detailkaarten van Oud-Reemst, Nieuw-Reemst en Mossel, gemaakt door B. Elshoff in 1722. De opdrachtgever was Torck, de eigenaar van Rosendael en dus de eigenaar van het Reemsterveld (nu Planken Wambuis). Oud-Reemst en Mossel lagen als enclaves midden in zijn landgoed, en dat was hem een doorn in het oog. Rond 1725 kon hij eindelijk deze lucratieve landbouwgebieden erbij kopen en was zijn landgoed compleet. Vervolgens gaf hij Elshoff de opdracht om mooie kaarten te maken van zijn nieuwe bezit. Het enige is: Nieuw-Reemst, gesticht door zijn voorvader, was al van hem, dus waarom liet hij daar ook een kaart van maken en niet van Planken Wambuis? Ik vermoed omdat deze laatste enclave geen landbouwbedrijf was. Maar goed, ik kan niet meer in zijn hoofd kijken. We hebben nu een prachtige serie van drie kaarten van Oud-Reemst, Mossel en Nieuw-Reemst. Plus

Op deze detailkaart van Nieuw-Reemst is het noorden rechts. Als hij de windroos was vergeten, was dat alsnog zichtbaar aan de schaduwen die Elshoff tekent bij de bomen en gebouwen.

De tekst linksonder is goed leesbaar: Caart van de Bouwinge, genaamt Nieu Reemst, gelegen westwaart oudt-Reemst in het Roosendaalse Reemster velt, door mij onderschreven gemeeten en ter Caart gestelt in den Jare 1722. de grootheijd begreepen tusschen de letteren ABCDEFGHIKA, is 19 Gelderse Morgen 186 Roeden, het Bouland apart is 12 Gelderse Morgen 168 Roeden. B. Elshoff, geswooren Landmeeter in Gelderland.

Op het erf een boerderij, een schuur, een hooiberg en een waterput. In het dak van huis en schuur zitten ramen, op het huis een schoorsteen. De hooiberg is vierkant met een verstelbaar dak. Het dak is slecht getekend: het lijkt of Elshoff moeite had met perspectief! De schoorsteen op het dak van het huis is ook al zo knullig. De weg over het erf maakt een rare bocht: hij loopt waarschijnlijk heel logisch rond een heuvel of een kuil. Dat zou ik misschien op het AHN terug kunnen vinden. Wat opvalt is dat niet het hele bouwland met ploegvoren is ingetekend. Zou dat  betekenen dat niet het hele veld werd bebouwd?

Tijd om op het AHN te kijken.

Meer over Reemst