In 1629 werd een groot proces gevoerd om Nieuw Reemst. Eigenaar was inmiddels Ermgaard Elisabeth van Dorth, erfgename van Rosendael.

Reemst kaart 17
Reemst, GA 5123-1631-9

Het komt erop neer dat Ermgaard stelt dat de Vossenweg om de Westenberg heen naar Mossel loopt. Terwijl anderen verklaren dat de Vossenweg bij A meer naar rechts gaat en tussen de Westenberg en het Oude Hout door loopt, over de nieuwe akker dus. De Vossenweg was in die tijd een belangrijke verbindingsweg tussen Mossel en Heelsum. Ermgaard wil dus dat mensen niet over haar akker maar om de Westenberg heen lopen. Maar daar ligt geen grond van haar, dat is van Ginckel! De stippellijn op het caertgen zal de grens zijn, de doorgetrokken lijn de weg. Oh oh oh.

In het Gelders Archief beslaat het proces een dik pak moeilijk leesbaar papier. Ik heb het processtuk van Kelffken en Glummer gelezen, enkele van de getuigenissen van beide kanten en de uitspraak.

Het proces gaat over De Vossenweg. Die liep voorheen tussen de Westerberg en het Oude Hout door naar Mossel. De ontginning van Nieuw Reemst blokkeerde deze weg, maar men liep gewoon door over het veld (nu fiets je er aan de oostkant langs). De Vrouwe van Rosendael wil dat men naar het westen loopt, langs B en C westelijk om de Westerberg heen.

Opvallend dat in 1629 het eikenbos bij Nieuw Reemst al het Oude Hout wordt genoemd. Het ligt er nog net zo.

In regel 34/35 wordt de kopie van een brief genoemd, en ook die heb ik gepoogd te lezen wat niet eenvoudig was, mede omdat de kopieerder blijkbaar ook niet alles kon lezen. Want nu denk je ‘oud = oud’, maar voor de kopieerder was deze brief ook al 184 jaar oud! De tekst van die brief uit 1445 zit ook in de pdf.

Die brief gaat  over het volgende: In 1445 geeft de hertog een stuk grond in pacht uit aan Johan Postelman, erfelijk en eeuwig, genaamd de Hynder (Hinderkamp), tegen de grens van Ede en Ginkel aan, en hoewel niet goed staat omschreven waar dit ligt, is het duidelijk dat dit Nieuw Reemst moet zijn. 1445, dat is dus honderd jaar eerder dan ik dacht dat de ontginning begonnen is. Bij alles wat ik lees, doemen meer nieuwe vragen op dan antwoorden….

Zoals bij alle processen over grondrechten, worden een aantal getuigen van beide zijden gehoord: meestal ouderen die al jaren ter plekke wonen en werken. Hen wordt gevraagd of ze langs de ene of de andere kant lopen.

Tenslotte de uitspraak door rechter Bram Leender. En wat zegt de wijze rechter? Los het maar lekker zelf op in vriendschap, en als dat niet lukt, roepen we jullie in de rechtbank in Ede.

De pdf met de hele tekst (7 paginas) kun je kopen voor 1 euro. Daarvoor krijg je de beschrijving van de ruzie, enkele getuigenverklaringen, de copia van de brief van 1445 en de uitspraak van rechter Bram Leender.