Meer over Renkum, Otterlo, Planken Wambuis, Mossel en Reemst lees je in ons boek ‘Over de Vossenweg’. We lopen van Heelsum naar Otterlo en beschrijven wat we tegenkomen: geologie, landschap, bodem, vegetatie, oude wegen, grenspalen, en nog veel meer. Het boekomslag in de rechterkolom leidt naar bol.com. Je kunt het ook bestellen in je eigen boekwinkel.

We fietsen weer eens naar Reemst en Mossel op zoek naar verrassingen. En zoals altijd vinden we die weer waar we ze het minst zoeken. We komen bij een grenspaal!

De dubbele beukenrij is aangeplant door het echtpaar Van Pallandt – Torck halverwege de 19de eeuw. Zij waren toen de eigenaars van kasteel Rosendael, en Reemst en Mossel (het huidige Planken Wambuis) hoorde daarbij. Zij lieten rond Reemst en langs de grote lanen een dubbele beukenrij planten. Die dubbele beukenrij moet een indrukwekkend gezicht zijn geweest op de kale heide.

Grenspaal bij de Koerhuttenpol
Foto: Mathilde, 2020

Naast de beukenrij is op deze foto links onderaan een kleine grenspaal te zien. Nummer O-75. Deze grenspaal is neergezet door het Ministerie van Oorlog toen de Eder Heide militair gebied werd. Ik sta hier precies op de hoek van deze heide. Die is inmiddels allang geen afgesloten militair gebied vol schietbanen meer – dat hekje houdt echt niks tegen – maar eens was dat anders.

Bovendien sta ik hier bovenop een heuveltje. Als je de bomen wegdenkt, dan zou dit een uitzichtpunt van jewelste zijn. Je moet vanaf dit punt Ede kunnen zien (zeker de Enka-toren) en de mast van Arnhem.

Ik sta dus op een heuveltje op de grens van Reemst en op de hoek van de Eder Heide. Waar ben ik? Hier de kaart van 2018:

Het kleine bovenste rode rondje, is het uitzichtpunt Valenberg. Het uitzichtpunt ligt op een lange dijk. Dat is geen dijk natuurlijk, maar een duin dat gevormd is in het Weichselien. Geen berg, maar wel een mooi uitzichtpunt. Mijn grenspaal staat op het andere rode rondje midden op de uitsnede.

Laten we eens kijken op de kaart uit 1922 toen dit militair gebeid was. Ik heb het uitzichtpunt Valenberg en deze grenspaal ingetekend.

Wat is er sinds 1922 veel bos bijgekomen. Ik zie dat mijn grenspaal bij de Valenberg ligt. Het punt van de RijksDriehoeksmeting, Signaal Valenberg, ligt ten noordoosten op 52 m +NAP.

Ik ga terug naar 1881, toen de Eder Heide nog geen militair terrein was:

Ik sta ineens bovenop de Valenberg! Toen Signaal Valenberg werd geplaatst werd het waarschijnlijk zo genoemd naar de dichtstbijzijnde top-met-naam.

Die Valenberg heeft in de loop der eeuwen toch een kilometer gewandeld.

[Eerste versie 18 maart 2020, bijgewerkt 25 december 2020]