Ik vind de volgende kaart in het Gelders Archief:

GA 0409-1612-0001

Ik geef toe, veel staat er niet op. Maar ik wil weten wat er wel op staat. Ik ben namelijk bezig met een boek over Reemst (we lopen van Heelsum naar Otterlo) en wie weet is dit wel een kaart van ‘mijn’ gebied. In het archief staat niet meer dan dat het gaat om een terrein bij Reemst. Maar waar? lekker puzzelen, dat vind ik leuk.

Ik zie geen windroos. Rondom de vlieger zie ik wel aanwijzingen: ik begin links en ga met de klok mee. Links staat Remster veldt, bovenaan Remster Sandt, rechts Deelense Veldt, langs de zijde rechts onderin staat Langs het Aremse veldt, en onderaan staat Remser weg. Er staan langs alle kanten roeden, en ook de hoeken zijn nauwkeurig gemeten.

En dan zie ik nog iets: Bij de punt rechts staat in potlood Vredens pol, en die ken ik! Die staat immers ook op de kaart van Elshoff uit 1722 van het Reemsterveld:

Elshoff 1722, GA 0409-1538-0001

Op deze kaart is de Vrieden Pol de oostpunt van Reemst, rechts in het midden op deze kaart van Elshoff waar de grens van Reemst een rechte hoek maakt. En die rechte hoek zie ik terug op de schets! Wat leuk.

Nu die hoek terugvinden op de huidige topografische kaart:

Topotijdreis 2019.

We zitten hier in park De Hoge Veluwe en rechts ligt vliegveld Deelen. Midden op deze snippet zie je een drielandenpunt (waarvan twee landen later blijkbaar zijn samengevoegd). Dat is het punt waar de Kempenbergerweg een knik maakt. Rechtsboven ligt Deelen, linksboven Reemst, onderaan Arnhem. Het drielandenpunt is de Vredenpol, en er staat nog altijd een grenspaal (de volgende keer moet ik daar beter kijken, want die heb ik nog nooit gezien).

De vlieger is dus een stuk van Reemst tegen Deelen en Arnhem aan. De bovenkant van de schets is het noorden. Ik leg hem als overlay op Google Earth Pro en dan krijg ik dit:

GA 0409-1612-0001 op Google Earth Pro

Dat lukt bijna naadloos. Ik snap dat je op je scherm hier niet veel van ziet, maar als ik hem verder zou vervagen, vervagen ook de potloodlijntjes uit 1722 en dan zie je nog minder. De hoeken bij de Vredenpol en Braspol heb ik als uitgangspunt genomen. De tophoek is dan de Compagnieberg, waar nu een driehoekje aan asfaltwegen ligt in Park de Hoge Veluwe, in een beukenbos. Verrassing: onderaan ligt de Remsterweg nog net zo. Het is me niet duidelijk wat de westgrens van dit veld is: op oude kaarten noch AHN zie ik iets van een wal of zo. Maar de stuifzanden hebben hier dan ook behoorlijk huisgehouden, en bovendien wordt de heide nu regelmatig afgeplagd zodat oude lijnen voorgoed zijn verdwenen.

Desondanks: van een vage kaart waarvan onduidelijk was waar hij gesitueerd moest worden, is het nu gewoon een duidelijk geval.