Toen Wageningen in 1263 stadsrechten kreeg, zal het zich al vroeg bezig gehouden hebben met het ontginnen van het Binnenveld. Immers, de bevolking groeide en was er dus meer voedsel nodig.

De oudste landbouwgronden liggen aan de noordoostkant op de Eng: de zandgronden op de helling. Ik vermoed dat (na of tegelijkertijd met de Eng) de stroomruggen in De Nude als eerste voor landbouw geschikt zijn gemaakt. Immers, het veen in het Binnenveld was vooralsnog ontoegankelijk, maar De Nude bleef het hele jaar droog en de komgronden erachter waren ideaal als weiland en hooiland.

Na de ingebruikname van de stroomruggen en oeverwallen waren de laaggelegen komgronden van de Haar aan de beurt. Polders maken konden Nederlanders al in de 11e eeuw, en het blijft indrukwekkend. Het hele gebied, Nude plus Haar, is opgedeeld in vier Nudepolders. In elke polder zijn talloze noord-zuid scheisloten gegraven langs de velden voor de afwatering naar het lagere noorden. De scheisloten stromen naar de grotere tochtsloten en die komen samen bij de Haarsluis aan de Haarwal, waar de polder lost op de Kromme Eem (later Grift, nu Valleikanaal). Het werkt nog net zo.

De Nudepolders bij Wageningen
bron: topotijdreis. bewerking: Mathilde, 2019

De benedenloop van de Kromme Eem was al in de 12de eeuw door Utrecht op eigen grond rechtgetrokken vanaf de Haarsluis (op de kaart is de Haarsluis het zwarte streepje) tot aan de Grebbe. Vanaf de Haarsluis naar het noorden volgt de grens tussen Gelderland en Utrecht de Kromme Eem. De Wageningers leggen langs de polder de rechte Haarwal ter bescherming tegen de Kromme Eem. In het westen, ten zuiden van de Haarsluis leggen ze de Zijdvang tegen de grens met Utrecht. Het ligt er 700 jaar later allemaal nog net zo.

De namen Zijdvang en Haarwal duiden op dijken. Hoezo zou je dijken langs de poldergrenzen in het noorden en het laaggelegen westen leggen? De Rijn was toch het probleem?

Nee, niet echt. De Rijn trad inderdaad in de winter buiten zijn oevers, en stroomde dan naar de laaggelegen kom en zette daar vruchtbare verse klei af. Dat was prima, daar waren de boeren blij mee: het was dan toch winter. Lastiger was het water vanuit de Kromme Eem. Vanuit de venen in het Binnenveld stroomde het hele jaar door water via de Kromme Eem en andere (verdwenen) veenstroompjes in de kom. Vandaar dat deze oude Nudepolder beschermd is door drie dijken. De Haarwal en de Zijdvang tegen het water uit het Binnenveld en de Grebbedijk tegen het water in de winter vanuit de Rijn. Maar die laatste vonden de Wageningers niet zo belangrijk en die onderhielden ze dus ook niet zo goed.