(voor het eerst gefietst op 17 april 2018, opnieuw gefietst op 27 juli 2020)

Wil je ons steunen bij de publicatie van ons nieuwste boek ‘Over de Vossenweg’? We lopen van Heelsum naar Otterlo en beschrijven wat we zien onderweg. Je kunt 2 euro doneren via de knop in de rechterkolom. We streven naar publicatie in november 2020.

Het gebied tussen Wageningen en de Kraats watert af op de Nergenase Beek. Een duidelijk begin is er niet: op meerdere plekken ten westen van Bennekom begint in een zompige plek een sloot met een drupje kwelwater te stromen richting de Grift. Het kwelwater wordt onderweg aangevuld met regenwater. De vele stroompjes komen bij elkaar totdat er uiteindelijk een stroom uitmondt in De Grift.

Het stroomgebied van de Nergenase Beek wordt doorsneden door de Dijkgraaf. Vaak staat de stuw van de Dijkgraaf dicht en stroomt de Nergenase Beek in zijn eigen loop naar de Grift. Deze benedenloop heet de Uilenpassloot. Als de stuw in de Dijkgraaf open staat, stroomt het water door de Dijkgraaf naar Wageningen. Op de legger van het waterschap kun je dat zien. Het verdeelwerk ligt bij het roze streepje (ietsje groter dan de rode streepjes die stuwen zijn).

Binnenveld in 2018, bron legger waterschap

Op de meeste plekken is de beek niet bijzonder: meer een sloot langs een weiland of akker dan een beek. Natuurlijk meanderen doet hij nergens, maar ik vermoed dat hij dat ook nooit heeft gedaan, want voordat dit gebied was ingepolderd, was het een groot broekmoeras en veen.

Op de kaart had ik al gezien dat het klompenpad Harsloerpad voor een groot deel langs de Nergenase Beek loopt. Ik pak eerst een stukje van het Breukerengpad, dan de overstap langs de Kromme Beek, en loop dan verder langs het Harsloerpad tot aan de Veensteeg. Daar kun je sinds kort het nieuwe natuurgebied in van de Binnenveldse Hooilanden, maar daar houdt het klompenpad nog geen rekening mee. Hier mijn route (maar ik loop wel op diverse plekken naar een stuw een eindje verderop).

Ik begin bij het kruispunt van de Mansholtlaan en de Viermorgenweg (Van Balverenweg). Hier begint de enige echte Nergenase Beek met oude knotwilgen erlangs. Even verderop stroomt hij tussen weilanden door langs een lange rij knotwilgen verder naar het westen en loop ik een ommetje tot ik hem een eind verderop weer oppak.

Het begin van de Nergenase Beek. foto: Mathilde 2018

De Beek stroomt langs Nergena aan de Lange Steeg  en buigt dan af naar het zuiden naar de Dijkgraaf. Bij de Plassteeg komt er een grote hoeveelheid water bij.

Dan komt een mooi waterpunt: een verdeelwerk dat een deel van het water zo nodig door de Dijkgraaf naar de gracht van Wageningen stuurt (links) en een deel verder naar het westen laat stromen (rechts). De inlaatsluis naar de gracht, links op de foto, is omhooggetrokken dus staat nu open. De andere ook.

IMG_20180405_143100.jpg
Het verdeelwerk tussen de Dijkgraaf links naar de gracht en de Nergenase Beek rechts naar de Grift. foto: Mathilde

Ik volg de beek verder naar het westen. Hier en daar stroomt hij snel hoor, ik sta verbaasd te kijken. Nog meer sloten komen erbij, op twee plaatsen een beweegbare stuw. Het klompenpad Harsloerpad volgt de beek door een weiland tot aan de Veensteeg, leuk!

IMG_20180405_142055.jpg
Stuw aan de Slagsteeg in de Nergenase Beek. foto: Mathilde

Tot voor kort was het vanaf de Veensteeg een best brede stroom die zijn weg kaarsrecht, met ingezakte veenoevers, vervolgde naar de Grift. Hier mijn foto in 2018 van de van de benedenloop bij een wilg en een populier aan de Veensteeg. Prachtig.

IMG_20180405_141511.jpg
Benedenloop van de Nergenase Beek vanaf de Veensteeg bij de oude wilg. foto: Mathilde

Maar die sloot is verlegd met het aanleggen van het natuurgebied de Binnenveldse Hooilanden. Hoe mooi ik dat ook vind, ik vind het jammer dat ze de benedenlopen van de Kromme Beek en Nergenase Beek verkwanseld hebben. Dit rechte stuk ligt nu iets zuidelijker, en mooier is het niet geworden. Integendeel, ik vond die verzakte oevers prachtig.

Maar dan bedenk ik me iets: de populieren langs de Veensteeg zijn weg maar die wilg, is die er nog? En ja hoor, en daar zie ik ook de waterplassen op de plek van de oude benedenloop. Prachtig.

Remake in 2020 van de foto vanaf de Veensteeg in 2017: het schone water blijft nu staan. Mathilde, 2020
De benedenloop nu. foto Mathilde 2020

Zo zag de monding er voorheen uit:

IMG_20180405_140645.jpg
Monding van de Nergenase Beek in De Grift in 2018. foto: Mathilde 2018

En zo nu, iets zuidelijker en nu in de zomer met veel meer riet natuurlijk.

Monding van de Nergenasebeek
De monding van de ‘vieze’ Nergenasebeek. Foto Mathilde 2020

Maar het idee is goed: ze hebben de benedenloop gesplitst in een recht deel met ‘vies’ water dat mondt in de Grift, en een zompig moeras op de plek van de oude monding dat schoon water verzamelt en waar dus leuke planten gaan groeien.

En wat ook leuk is: waar ik eerst niet verder kon en de Nergenase Beek vanaf de wilg aan de Veensteeg in de verte zag verdwijnen, kan ik nu via een leuk wandelpad langs de ‘vieze’ beek door het nieuwe natuurgebied. En zo kom ik bij de nieuwe monding en bij de vistrap in de Grift.

Als er nog een paar asfaltloze doorsteekjes bij komen langs randen van weilanden, wordt de wandeling langs de Nergenase Beek een topper. Hoewel je altijd het probleem houdt dat een beek niet rondloopt, dus hoe kom ik nu bij mijn fiets?