Op zoek naar stukken over het Merckendal in verband met mijn serie vind ik weer een briefje (lezers Merckendal: het zit in onze rechter fietstas vol informatie.

Ik heb nog een aantal van dit soort korte briefjes liggen - ook buiten Arnhem hoor. Die wil ik een voor een gaan verwerken - ik hoop dat je het een leuke en interessante aanvulling vindt.

Hier een stuk uit het briefje:

Nader voorgenomen de rekweste van den Heer Hendrik Jacob Carel Jan Baron van
Heeckeren van Beurse houdende, dat wel genegen zoude zijn, om een stukje heideveld,
gelegen in het Schependom van Arnhem aan den Dennekamp van Sonsbeek over de
Schelmscheweg in de Sonsbeeksche Schaapsdrift tusschen die van de Waterberg en de Zijp,
ter groote van ongeveer 15 morgen thans uitgebaakt, aan te maken, en ter cultuur te brengen,
verzoekt dat Hun Ed: Achtb: hem daar toe op den voet als in dergelijke gevallen meer plaats
gehad heeft, vergunning geheven te verleenen.

Baron Van Heeckeren wil dus een heideveld ontginnen aan de Schelmseweg, en vraagt daar vergunning voor aan. De gemeente ligt de eigenaren van de belendende percelen daarover in en vraagt hen of ze het goed vinden.

Hebben Hun Ed: Achtbaren, alvorens in dezen te desponeren, goedgevonden en verstaan den
inhoud van bovenstaande rekweste aan de eigenaren der landgoederen de Zijp en de Kluis
mede te deelen, gelijk geschied bij deze met uitnodiging om daarop te willen dienen van
belang.
En zal tot dat einde hier van extract aan Mevrouw de Douairiere Brantsen geboren Mossel, en
den Heer Acht: Gaijmans beide belendende aan het heideveld ten rekweste vermeld worden
uitgereikt.

Ik heb zin om te puzzelen – ik beweer overigens nooit dat dit niet al door een ander eerder is gedaan, maar op internet kan ik het niet vinden – welk heideveld dit is. Wat zijn mijn aanwijzingen?

  • Het bewuste perceel is 15 morgen groot: dat moet als eenheid te vinden zijn op hisgis-1832 of topotijdreis-1850. 15 morgen is 12 hectare.
  • Het bewuste perceel ligt op de Dennekamp van Sonsbeek, tussen Waterberg en de Zijp, en de eigenaren van de Kluis (Cluijs) en de Zijp worden ingelicht.
  • De Cluijs is het hedendaagse openluchtmuseum en ligt in het landgoed de Waterberg. Daar woonde echtpaar Gaijmans.
  • De Zijp is van Zijpendaal en daar woonde mevrouw Brantsen-Mossel.

Op Hisgis kom ik niet verder, want alles daar in die omgeving was in 1832 van Van Heeckeren of van Brantsen.

Op topotijdreis teken ik in wat ik weet. De grens rond Waterberg is me altijd onduidelijk (maar toevallig vind ik net een stuk over de grens tussen Waterberg en Cluijs – dat wordt een ander verhaal).

In roze de Schelmseweg. S = Sonsbeek, de Dennekamp lag ten noorden van de Schelmseweg. W = Waterberg, en daarin ligt C = Cluijs. Z = de Zijp of Zijpendaal. Rechtsonder heb ik met geel een vierkantje van ongeveer 15 morgen gemaakt.

Nou is de vraag welk stukje van S Van Heeckeren wilde ontginnen. Het langwerpige stuk langs de Deelense Weg tussen Zijp en Waterberg? Of een ten noorden van Waterberg? Uit de brief valt het niet goed op te maken, en in 1832 (hisgis) zijn beide gebieden van hem. Deze zwartwitte kaart van topotijdreis is uit 1850, dus daar valt ook niets uit op te maken.

Ik gok op de strook tussen de twee landgoederen in. Daar ligt nu de parkeerplaats van Dierentuin Burgers Zoo.

Het zicht op de kerk van Arnhem vanaf die kant was overigens prachtig. Hier een tekening vanuit de Cluijs:

Rijksmuseum

Nu zien we daar niets meer.

september 2023: 
Ons nieuwe boek: Lopen in de Moft op oude kaarten vordert gestaag. De Moft is het grote bos tussen Ede, Bennekom, Wageningen en Renkum. Daarvan zijn in de loop der eeuwen veel kaarten gemaakt. Die kaarten bespreken we en dan gaan we erop wandelen. Ook gaan we wandelen aan de hand van archiefstukken met veldnamen zonder kaartje. Interesse? Schrijf je in zodat we weten hoeveel belangstelling er is: een beetje belangstelling inspireert enorm bij de laatste 5% perfectie (wat de helft van het werk is). Hoe je je inschrijft? Stuur een mail naar contact@landschaplopen.com. Inschrijven is helemaal vrijblijvend; ik wil alleen de belangstelling polsen. Tot nu toe hebben vier mensen positief gereageerd, fijn! Maar daar ga ik niet enthousiast een boek voor schrijven hoor - verder niemand?

Premium abonnees kunnen hier onder het hele briefje lezen. Merckendal-lezers vinden het in onze rechter fietstas vol informatie.

Premium abonnee worden? Dan help je mijn blog enorm en je krijgt er ook veel voor terug

Voordelen voor premium abonnees:

  • transcripties van teksten op kaarten;
  • pdf’s van onze in eigen beheer uitgegeven boeken;
  • groeiboeken en artikelen;
  • bij veel blogstukken transcripties van archiefstukken;
  • de serie Zandbanken in de Rijn (2022);
  • de serie het Merckendal (2023);

Alle afbeeldingen