In Limburg lopen we op Carboon, in het oosten op Onder-Krijt. Elders is dit bedekt door duizenden meters zacht spul. Hoe diep ligt steen onder onze voeten?
Wat is steen? Is aan elkaar gekit stevig zand steen? Nee, wel bijna. Ik ga het mezelf gemakkelijk maken: ik leg de grens bij de overgang van Mesozoïcum naar Tertiair.
De mergels en krijten van de Pietersberg zijn ontstaan in het laatste tijdvak van het Mesozoïcum. En dat is steen. De volgende laag zijn kleien uit het Paleoceen, het oudste tijdvak van het Tertiair. En dat is geen steen. Dat Tertiair ligt bijna overal, kijk maar:
2 De grens tussen Mesozoïcum en Tertiair
Dus om te weten hoe diep steen onder Nederland ligt, hoef ik alleen naar de onderkant van de Formatie van Landen te kijken, die helaas niet overal ligt of naar de bovenkant van het oudere Mesozoïcum.
Op de volgende kaart zien we de diepte van de onderkant van het Tertiair. De grens ligt tussen de 190+NAP en 3000-NAP. De kleuren zijn best lastig te interpreteren, vind ik. Het bruine loopt van 190+NAP tot ongeveer 1000-NAP. Groen is ongeveer 1500-NAP. Onder Eindhoven ligt vaste steen pas op 3000 meter diepte.
We kunnen ook naar de doorsnede rechtsonder kijken. Rood is Tertiair en geen steen. Alles daar onder is wel steen. Onder de Veluwe moet je diep graven om bij steen te komen, toch wel bijna 1000 meter.
Mesozoïcum zichtbaar?
Jazeker! In de Achterhoek kunnen we in de Willinkbeek op enkele plaatsen kleisteen en zandsteen uit het Krijt en Jura zien.
Serie Het Verhaal van Nederland
De Willinkbeek is een excursiepunt in de serie Het Verhaal van Nederland. Bij de Willinkbeek staan we op harde ondergrond, dus op deze grens.
Houd je van fietsen, Groningen en van watererfgoed? Dan is mijn boek Fietsen in Oldambt wellicht iets voor jou. We fietsen door de graanrepubliek in de Dollardpolders, over de keileemheuvels en het oude land en onderweg kijken we naar gemalen, molens, stuwen en ander watererfgoed. Te koop als paperback en eboek.
Ik was met Dinoloket wat boringen aan het bekijken. Zeer interessant. Zo liggen de gestuwde aardlagen van de voorlaatste ijstijd ten zuidoosten van Amsterdam (Abcoude, Weesp) helemaal niet zo diep onder de grond. Ik denk dat je van de stuwlaag ook wel zo’n hoogtekaart kunt maken? Dan zul je waarschijnlijk ook de verbinding tussen de topen van de stuwingen die nu nog boven het maaiveld uitsteken goed zien. Zoals de verbinding tussen Gaasterland, Wieringen en Texel.
Wat leuk dat je hiermee aan de slag bent gegaan. Het is even puzzelen hoe het kan (maar dat vind ik juist leuk), en inderdaad super interessant. Helaas levert de kaart met de top van de gestuwde lagen niet je gewenste effect op. Dinoloket noemt Texel, Wieringen en zo geen gestuwde laag.
Dit is heel interessant. Bedankt voor de informatie.