Op een wereldkaart is Rusland imponerend groot. Maar omdat een kaart plat is en de aarde rond, zit er een vertekening in. Hoe groot is Rusland nu echt?
Hier de kaart op Google Maps:
In Nederland zijn we gewend aan deze kaart. Hij is gemaakt volgens de Mercatorprojectie. Bij het maken van een platte kaart moet je op een of andere manier een bol vervormen tot een plat vlak, en deze Mercatorprojectie is een van de methoden. De Mercatorprojectie is Europa georiënteerd en gebaseerd op het verleden: toen de wereld nog klein was en draaide rond Europa en de Middellandse Zee, werkte deze projectie prima. Maar inmiddels echt niet meer.
Ik heb een Amerikaans boek over fysische geografie met honderden kaarten erin, en deze Mercatorprojectie komt er niet in voor. Want als de US, Canada en Alaska het centrum is van je wereld, heb je niets aan deze projectie. In dat boek zien wereldkaarten er zo uit:
Je ziet dat op deze ronde kaart Canada, Groenland en dus ook Rusland kleiner lijken dan op de Nederlandse Mercatorprojectie. Op deze ronde kaart zijn de verhoudingen in grootte tussen de landen bij de evenaar en bij de polen beter. Het is een schande dat Google Maps de Mercatorprojectie nog steeds gebruikt.
Door die Mercatorprojectie hebben wij Nederlanders een vertekend beeld van de grootte van diverse landen. Zeker oudere Nederlanders: ik kan me voorstellen dat jongeren die kaarten online bekijken meer gewend zijn aan de wereld als bolletje. Afrika en Indonesië worden te klein afgebeeld en Canada, Groenland en Rusland te groot.
Rusland is groot maar niet zooooo groot toch?
Terug naar de Mercatorprojectie en Rusland.
Rusland op de Mercatorprojectie
Met mijn liniaal op het scherm schat ik dat de afstand Moskou – Beringstraat net zo groot is als de afstand Colombia – Indonesië. Dat zal niet kloppen.
Afstand meten dus.
Ik meet eerst de afstand tussen de oostgrens en de westgrens van Rusland gewoon door te klikken en dan krijg ik dit:
De kortste hemelsbrede lijn loopt dus totaal anders dan ik verwacht – mijn wereldbeeld is vervormd door deze projectie die vanaf de lagere school in mijn hoofd is gezet. De afstand is 6359,83 km. Ik typ dit al doende, en ik ben benieuwd waar ik terechtkom als ik deze afstand trek vanuit Dakar naar het oosten.
Ik kom uit in de buurt van Eritrea en Djibouti. Dat vind ik toch wel schokkend. Dat betekent dat Rusland in het noordelijke deel van Afrika past. Groot dus, maar niet zoooo groot.
Ik bedenk me nu pas dat door die vervorming in het noorden de afstand van de westgrens van Rusland tot aan de Beringstraat misschien niet eens de grootste afstand in Rusland is. Ik ga nogmaals afstand meten, maar nu naar Vladivostok dat tegen Noord Korea aan ligt en krijg dit:
Ja hoor, die afstand is 6945 km, 600 km meer dan vanaf (ongeveer) diezelfde plek aan de westgrens naar de Beringstraat bij Alaska. Nou moe, mijn hersens ratelen om dit in elkaar te passen.
Dan komt lezer F met de oplossing: zie reactie hieronder. De afstanden kloppen wel, maar het is niet de afstand door Rusland heen, maar over de oceaan. Over land is de afstand naar de Beringstraat wel degelijk het grootst.
Ik ben dol op thetruesize.com een kaart waar je landen kunt verschuiven en over elkaar kunt leggen. Hier meer over die kaart. Ik leg Rusland over Afrika: het beeld is alweer heel anders dan ik had. Rusland is groot, maar niet zoooo groot.
Ik kan je beslist aanraden mijn link te volgen en zelf aan de slag te gaan met het verschuiven van landen en plaatjes te maken zoals deze hier boven. Je wereldbeeld verandert voorgoed.
Benieuwd naar ons nieuwste boek? Dat is: De Veluwezoom in 1887 - met Henriette Fabius op vakantie. We volgen Henriëtte Fabius die in 1887 17 dagen op vakantie gaat naar Oosterbeek en daar een dagboek bijhoudt. Enthousiast beschrijft ze vergezichten, bossen, steile hellingen, watervallen en andere dingen die ze niet kent uit Delft. We lezen het dagboek, andere reisverslagen, prentbriefkaarten en reisgidsen. We beantwoorden de vragen: Waarom was de Veluwezoom toen zo populair bij toeristen, wat deden de toeristen zoal, en waarom gaan wij niet meer op vakantie naar Oosterbeek?
Houd je van fietsen, Groningen en van watererfgoed? Dan is mijn boek Fietsen in Oldambt wellicht iets voor jou. We fietsen door de graanrepubliek in de Dollardpolders, over de keileemheuvels en het oude land en onderweg kijken we naar gemalen, molens, stuwen en ander watererfgoed. Te koop als paperback en eboek.
Wat ook geweldig is: dit boek over wereldpolitiek. Na dit boek wil je de Mercatorprojectie waar ik en vele Nederlanders met mij mee groot zijn geworden, nooit meer zien. Boekentip
Ik vind het toch nuttig om een lans te breken voor de mercatorprojectie. Als je als zeeman of piloot een grote afstand over de aardbol wilt afleggen dan kán je op je kompas kijken en een vaste koers aanhouden. De baan die je dan over de oceaan of door de lucht gaat afleggen is meer recht naar Noord, oost zuid of west, maar als je bijvoorbeeld Noor-west aanhoudt dan ga je een spiraal op de aardbol afleggen. Een oneindige spiraal met de noordpool als onbereikbaar midden. Zo’n spiraal of een stukje daarvan is nooit de kortste weg over de aardbol, behalve als het pal NOZW is. De kortste weg op een bol is een grootcirkel.
Nu helpt de mercatorkaart om een goede koers te varen. Deze kaartprojectie is zodanig dat een vaste kompaskoers een rechte lijn op de kaart is. Zeer slim gemaakt door Gerard Mercator. Met een rechte lijn op de mercatorkaart vaar je met vaste kompaskoers over een stukje spiraal van A naar B.
Belangrijkste wat ik wilde zeggen is dat de mercatorkaart bedoeld is om koersen vast te leggen. Nadeel is hierboven al duidelijk verteld: de oppervlaktes van landen en zeeën op grote breedtes worden sterk to zeer sterk overdreven.
Ik denk zelf dat “men” erg blij was met die mercatorkaart en dat toen het idee zich heeft vastgezet dat deze projectie de beste is voor alles wat je op wereldschaal wilt zien en vergelijken. Elke platte kaart van de aarde heeft voor en nadelen, elke platte kaart van de aarde moet je gebruiken waarvoor hij geschikt is. Vreemd genoeg gebruiken ze op thetruesize.com een mercator projectie om de groottes van landen te vergelijken.
Ben
De aangegeven afstand van de oostgrens naar de westgrens van Rusland (ruim 6300 km) klopt wel, maar is de afstand gemeten via de atlantische oceaan. De boog over het kaartje is dus niet correct.
Over het Russische vaste land is deze afstand ongeveer 7400 kilometer en dus ook wel degelijk langere dan de afstand van de oostgrens naar Vladivostok.
Hee dank je wel, je hebt helemaal gelijk. Ik mat de lengte van het elastiekje rond je hoofd van een mondmasker….. Ik heb het stuk aangepast.
Deze had ik gemist. Toevallig heb ik 2 weken geleden een reactie geplaatst bij Koen. Ging over een kaartje dat al langer de ronde doet. Bij die rechte lijn dwars over de Russische Federatie staat een hemelsbreed-afstand die idd over de noordpool is gemeten. Als je die getekende dwarse lijn af zou leggen, dan kom je op 8,7Mm uit. Over de pool is het ‘maar’ 6,4Mm. De langste hemelsbreedafstand is tussen de Krim en en het zuidpuntje van Kamchatka = 7,9Mm. Onder m’n naam de link naar de reactie onder bij Koen.
Er is een mooie site waar je landen over elkaar kunt projecteren: https://www.thetruesize.com/
Er is een handige site waar je landen over elkaar heen kunt projecteren: https://www.thetruesize.com/
Ja klopt, bedankt voor de tip. Ik zal dit stuk bijwerken en ernaar linken. Bijzonder verfrissend, en wat heeft die Mercatorprojectie ons beeld vervormd.
Het blijft toch “schrikken” wanneer je Nederland even naar de evenaar verschuift ;-)!
absoluut. Ik ga morgen spelen met die kaart, nu al zin in.
Ik verwacht dat Putin vooral vanaf een grote en hoge troon om zich heen kijkt.
Stille groet,
Voor de vaarrichting is/was de mercatorprojectie uitstekend geschikt. Nadeel is en blijft het oppervlak van de gebieden/landen.
Mooi dat je met deze blogpost het formaat van Rusland in een beter perspectief plaatst. Of Putin hierdoor bescheidener zal opereren betwijfel ik.
Vredelievende groet,
Welke projectie zouden ze in Rusland gebruiken?
De ultra Poetin projectie waarop de Oekraïne niet bestaat en De Nato opeens maar half zo groot is of zo iets dergelijks.