Het verhaal van Kraggenburg in de Noordoostpolder

Kraggenburg ligt in Flevoland, en bij het geven van namen aan de nieuwe dorpen daar zijn ze zorgvuldig te werk gegaan. Ze wilden historiserende namen. Wie is ze? Rijkswaterstaat, denk ik) Dus waarom heet Kraggenburg zo? Het is niet op kragge gebouwd. Nee, het verhaal is veel mooier.

Dit is de Zuiderzee in 1840; wat je ziet is een kanaal in zee. Boven buiten beeld ligt Vollenhove, je ziet de kleinschalige verkaveling van de keileembult. Onderaan buiten beeld ligt Genemuiden. Vanuit het oosten komt het Zwarte Water aan waar Zwolle aan ligt (nee, Zwolle ligt niet aan de IJssel). De monding van dit Zwarte Water verzandde, wat desastreus was voor de Zwolse haven en handel, en daarom is in de Zuiderzee het Zwolsche Diep aangelegd, compleet met jaagpad. De twee dammen aan weerszijden van het kanaal zijn gebouwd met kraggen.

Aan het eind maakte men een kunstmatig eiland met een vuurtoren en een haven. En met een woonhuis, waarin een gezin gewoond heeft met twee kinderen. Zonder telefoon, zonder buren. In je eentje in het water. Met een boot. En met een grote noodvoorraad lang houdbaar eten. Hoe kwamen ze aan drinkwater? Gingen de kinderen naar school? Ik kan het niet vinden. Dit eiland werd Kraggenburg genoemd. Ik heb geen foto’s, maar ff googlen levert prachtige plaatjes op van het huidige bewoonde huis plus de voortoren ernaast.

Wat zien we er nu nog van?

Het huidige dorp Kraggenburg ligt niet op deze plek, maar de oude plek ligt als eiland in de polder. Compleet met vuurtoren en lichtwachtershuis. Het heet Oud-Kraggenburg. Op monumentendag mag je er heen.

Op Google maps kun je het van een afstand zien liggen: eiland, huis en de vuurtoren bovenop.

Op het AHN zien we de dijk en het eiland ook. Ten noorden ervan is het lager dan ten zuiden.

Deels ligt de strekdam nog in het water: op de volgende uitsnede zie je linksboven het vlonderpad dat op de plek van de weggehaalde dijk het water in steekt – dat is het kunstwerk Pier + Horizon. Maar rechts onder in de hoek van de zwarte luchtfoto zie je precies in het verlengde ook een witte lijn. Op het scherm zie je het vast niet in mijn snippet, je kunt beter zelf naar Google maps of Google earth gaan. Maar het is echt zo hoor, een stuk oude dijk langs het Zwolsche Diep ligt er nog. Ook op de site van Paul de Kort over Pier+Horizon zie je het stuk dam op de foto’s liggen. Daarvan geen plaatje, want daar zal auteursrecht op zitten. Je moet het zoals zo vaak met Google maps doen.

Kijk, op de nieuwste kaart van topotijdreis liggen die stukken er ook: ten oosten van De Snörre begeleiden die strekdammen nog altijd het Zwolsche Diep, maar die ten westen van De Snörre heeft geen functie meer.

Kraggenoog en De Snörre zijn door Rijkswaterstaat aangelegd in 2015 om aan KRW en Natura-2000 eisen te voldoen. De namen zijn gekozen uit 27 inzendingen. Oog is eiland, dat is een ander verhaal, maar dit oog is niet van kragge gemaakt. Het idee voor de naam kwam om dat het een oog is en ligt tussen Kraggenburg en Kamperoog, vandaar. Het tweede eilandje De Snörre is vernoemd naar Arend Timmerman, bijnaam De Snörre, die beheerder was geweest van het Zwarte Meer en groot vogelkenner.

En zo begon dit verhaal met kragge en eindigt het met snörre .

Mooi verhaal?

leeg

Alle afbeeldingen