Ik heb het hier al vaker over een waterkruising gehad, meestal een kruising van een beek of rivier en een kanaal. Daarvan zijn er twee soorten (net als bij wegkruisingen): gelijkvloers of ongelijkvloers. Ongelijkvloerse kruisingen komen heel veel voor. Dan wordt een beek via een sifon onder een kanaal geleid. Als nietwetende bezoeker zie je daar niks van. De Oudebeek of Beekbergerbeek bij Beekbergen wordt onder het Apeldoorns kanaal geleid. Hier een foto: niks indrukwekkends. Dit is de oostkant van het kanaal, benedenstrooms dus. De beek komt hier onder het kanaal uit.

Sifon Oudebeek onder Apeldoorns Kanaal
Foto Mathilde 2019

Aan de andere kant had ik geen zin om op de weg te gaan staan. Google Streetview dan maar. Dit is de westkant, bovenstrooms dus. De beek stroomt hier eerst onder de weg en dan onder het kanaal door. Niks bijzonders dus, geen fietser of automobilist die even gaat kijken.

Google Streetview

Dit ziet een automobilist: een groen hekje. Geloof me, Rijkswaterstaat zet nooit voor de leuk een groen hekje neer; daar is altijd wat te zien. Meestal een tunneltje met een fietspad of een beek.

Google Streetview

Nou vraag ik me af: hoe maakten ze vroeger zo’n waterkruising? Daar ken ik een bijzonder fraaie foto van. Niet van deze beek maar van de Schipbeek waar in 1930 het Twentekanaal overheen wordt geleid. 1930, dus dat ging met kruiwagen en schop om zoveel mogelijk stadse werklozen aan een baan te helpen.

Ze zijn hier bezig met het aanleggen van de siphon, drie buizen, waarmee de Schipbeek onder het kanaal wordt geleid. Het water gaat eerst naar beneden en dan weer omhoog. Communicerende vaten dus. Mensen wat een werk.

Deze plaat komt uit het boek Twentekanalen. Maar op de webiste van Stichting Heemkunde Markelo zie ik hem ook en wel in een wondermooi document over de Schipbeek, zie hieronder voor de pdf. Het boek over de Twentekanalen is uitverkocht.

Hoe ziet dit er nu uit? Vanuit een luchtballon zo. Het kanaal ligt van links naar rechts, de Schipbeek stroomt van onder naar boven.

Google map

De kruising lijkt niks bijzonders en je kunt er geeneens komen. Toch is het wel leuk. Het zijn drie buizen, onderleiders genoemd. Dat lees ik op de site van het waterschap maar dat kun je ook op die oude foto zien. In een van de drie is een trap aangebracht als vispassage. Ik zoom iets verder in want dat wil ik zien.

Ja zeg, ik zie benedenstrooms (bovenaan dus) een smalle aparte loop in de Schipbeek En onderaan, bovenstrooms dus, zie ik dat ook. Hier zwemmen de vissen dus onder het Twentekanaal door naar en van de IJssel.

Dit ziet een automobilist van de Schipbeek vanaf de Lochemseweg, stroomafwaarts. In de verte zal deze waterkruising moeten liggen. Het is mij nooit opgevallen.