In 1870 – 1871 krijgt ingenieur van den Waterstaat L.A. Reuvens uit Arnhem de opdracht om een kaartboek te maken van de grote rivieren in de stijl van Goudriaan. Dit was een lang gekoesterde droom van Reuvens, en eindelijk kreeg hij toestemming. L.A. Reuvens werd later dijkgraaf in Delfland.

Erfgoedstuk

Hij maakt een kaartboek waar ik bijzonder prettig mee werk. Stenen peilschalen, peilstenen, veerponten, veerhuizen, coupures, wielen, dijken, sluizen en stuwen: alles wat ik leuk vind tekent hij in. Maar mij bekruipt het gevoel dat zijn kaarten in de wereld van Rijkswaterstaat niet erg serieus werden genomen. Zo wordt het kaartboek van Goudriaan uit 1830-1838 meerdere keren herzien, tot aan 1996, maar het kaartboek van Reuvens staat niet in de lijst van herzieningen.

Nou dan niet, ik vind het fijne kaarten.

Maar ik begrijp er wel iets van: hij werkte in opdracht van het Collegie van Gedeputeerde Staten van Gelderland, dus hij karteert alleen de rivieren in Gelderland. De Rijn-Lek tot aan Everdingen, en de Waal tot aan Gorinchem. Niet de benedenlopen door Zuid-Holland. Geen IJssel. In zijn kaartboek zitten 38 kaarten.

De volledige titel luidt:

De Waal- en Rijndijken der polderdistricten in Gelderland,
en
de werken tot verbetering der daarlangs gelegen rivieren,
voorgesteld in eene kaart van 38 bladen,
in kleurendruk,
waarbij, ingevolge goedkeuring van het Collegie van Gedeputeerde Staten, is gevoegd het
register van dijkshoogten, vaste hoogtemerken en steenen peilschalen,
houdende de uitkomsten der opnemingen, in 1869 gelast door de Provinciale Staten van Gelderland.
Een en ander bewerkt door den Ingenieur van den Waterstaat
L.A. Reuvens.

(Waal, bladen 1-20) (Rijn, bladen 21-38)

op steen gebragt door A.A.J. Pistoor
te Arnhem.

uitgegeven door Is. An. Nijhoff en Zoon, Arnhem, 1871.
prijs Hfl 15,-.

Waarbij elke regel in een ander lettertype is gezet. Onderstaande button leidt je naar de kaartatlas in het archief waar je alle kaarten bij elkaar ziet.

Erfgoedstuk
1963-699-0001 titelblad

Grappig is dat naderhand de blauwe stempels van de peilstenen en peilschalen een voor een erin zijn gezet, waardoor elk exemplaar net iets anders is.

Bij de eerste twee kaarten is het noorden links. De kaarten zijn 1:10.000. Er staat in de beschrijving van het Gelders Archief niet bij hoe groot het boek is, maar dat moet behoorlijk groot zijn.

Verschillen met het kaartboek van Goudriaan? Niet zoveel eigenlijk, we zijn wel nog meer gaan knutselen. Steeds sneller en steeds ingrijpender.

Erfgoedstuk
699-022 de Oude Rijn tussen Herwen en Zevenaar, 1871
Erfgoedstuk
699-023 de Oude Rijn en Oude Waal bij Aardt en Oud-Zevenaar, 1871

Op de volgende kaart is het noorden boven.

Erfgoedstuk
699-0002 de Waal vanaf het Pannerdens kanaal tot Gendt, 1871

Bij de volgende vier kaarten is het noorden weer links. Het is een atlas, ingebonden, dus hij kon niet anders.

Erfgoedstuk
699-0024 het Pannerdens kanaal vanaf de Waal, 1871
Erfgoedstuk
699-0025 de Nederrijn tussen Angeren en ’t Loo, 1871

De Rijnspoorweg ligt er in 1870 al; op kaart 26 de brug over de IJssel.

Erfgoedstuk
699-0026 de splitsing van de Nederrijn en de Gelderse IJssel vanaf het vervallen fort Geldersoord tot het Malburgse veer, 1871

Hier zijn we bij Arnhem aangekomen. De kaarten 27 tot en met 38 gebruik ik bij de serie Zandbanken in de Rijn.

Erfgoedstuk
699-0027 de Nederrijn bij Arnhem, 1871
Erfgoedstuk
699-0028 de Nederrijn bij Oosterbeek
Erfgoedstuk
699-0029 de Nederrijn tussen Doorwerth, Driel en Heteren, 1871
Erfgoedstuk
699-0030 de Nederrijn tussen Renkum en Randwijk, 1871
Erfgoedstuk
699-0031 de Nederrijn tussen Wageningen en Lakemond, 1871
Erfgoedstuk
699-0032 de Nederrijn tussen Rhenen en Kesteren / Opheusden, 1871
Erfgoedstuk
699-0033 de Nederrijn tussen Rhenen en de Marspolder, 1871
Erfgoedstuk
699-0034 de Nederrijn tussen Els en Lienden, 1871
Erfgoedstuk
699-0035 de Rijn of Lek tussen Amerongen en Maurik, 1871

Even ten oosten van Wijk bij Duurstede maakte de Rijn een grote slinger die in 1869 is afgesneden. Meer over deze meander.

Erfgoedstuk
699-0036 de Lek beneden Maurik met de bochtafsnijding De Roodvoet, aangevangen in 1869, 1871
Erfgoedstuk
699-0037 de Lek tussen Wijk bij Duurstede en Rijswijk / Ravenswaai, 1871
Erfgoedstuk
699-0038 de Lek tussen de gemeenten Wijk bij Duurstede / Houten en Beusichem / Culemborg, 1871

Ook bij Culemborg ligt er al een spoorbrug.

Erfgoedstuk
699-0039 de Lek langs Culemborg tot fort Everdingen, 1871