Wie vanaf de spreng van de Beekhuizerbeek naar de bron van het Zijpenbergbeekje loopt, ziet hem indrukwekkend boven zich uittorenen: de Zijpenberg. Daar wil ik heen.
De Zijpenberg is de hoogste, grootste en indrukwekkendste berg van de Veluwe en dus van Nederland. Maar volgens mijn zelfbedachte systeem van Nederlandse bergen is het een tweede top van de Tafelberg. Maar de Tafelberg speelt vals: bovenop liggen duinen, en die geven de Tafelberg net die paar meters die nodig zijn om het te winnen van de Zijpenberg. Vandaar dat de top, waar Signaal Imbosch ligt, op de Tafelberg ligt. Dat zand vegen we even weg en we kijken naar het onderliggende land van ijstijd-Nederland.
De Zijpenberg
Op een hoekpunt van ons dal in het oosten ligt de Zijpenberg. Dit schrijft Van der Aa in 1851 over de uitzichten en het uitsiepelen van water daar:
Ik heb meerdere bronnen gevonden, en ik loop zelfs langs een klein beekje dat ik zelf een naam heb gegeven en dat Van der Aa vast bedoelt: Zijpenbergbeekje.
Van de Zijpenberg ligt een serie foto’s en prenten in het Gelders Archief. Ik vermoed dat vroeger een groter gebied met Zijpenberg werd aangeduid, en een deel van deze foto’s zijn zeker van het Merckendal.
De beklimming
Ik zoek zoals altijd de steilste en kortste route op en dat levert dit profiel op:
In drie kilometer 100 meter omhoog, met hier en daar steile klimmetjes en afdalinkjes, net hoe het pad loopt.
Ik volg vanuit Velp de wandelpaden langs de Beekhuizerbeek. Bij de sprengkop loop ik verder omhoog, niet over de asfaltweg uiteraard maar via heerlijke wandelpaden langs de helling. Waar de asfaltweg de beroemde haarspeldbocht naar links maakt, ga ik rechtdoor naar de Zomp, de bron van het Zijpenbergbeekje. Na van deze wonderlijke plek genoten te hebben, loop ik verder door en wil de berg die boven me uittorent beklimmen.
Vlak voor het beukenbos begint ligt een opvallend erosiedal. Ik vind hiervan in een artikel uit 1910 van Van der Ven in De Levende Natuur een foto. Geen boom te zien, alleen heide en erosie. Wat is het hier toch veranderd. Ik wil dezelfde foto namaken – ik hoop dat ik de plek kan vinden; ik denk dat het bij de splitsing is tussen de Beekhuizenseweg en de Snippendaalseweg, net boven de Zomp -, maar dat moet ik nog doen.
Ik kom bij het beukenhallenbos, en stuit weer op de Beekhuizenseweg. En nu? Hoe kom ik op de top?
Een wandelroute is er niet en dat valt tegen. We kunnen er echt alleen komen door de haarspeldbochten te volgen langs de Beekhuizenseweg. Geen fietspad geen voetpad. Ook de top zelf is niets aan: er staat een hek omheen dus we mogen niet eens op de top staan. Geen alpine kruis, geen bankje, geen infobordje.
Update 2025: voor fietsers is het inmiddels wel stukken beter geworden: de Beekhuizenseweg is in het weekend en op feestdagen niet meer toegankelijk voor auto's en motoren. Een heel verschil!
De top is een teleurstelling maar de omgeving is prachtig en daarom kijk ik toch vrolijk. Weer een top bedwongen.
Tijdens de fietsroute rond Rheden besteden we hier aandacht aan.
Een wandelboek met de mooiste bergwandelingen in Nederland.
