Kaart uit 1559: De uiterwaarden bij Redichem

Ik stuit op een schetsje uit 1559 van een uiterwaard bij Redichem. Er lijkt niet veel op te staan, maar kan ik terugvinden waar dit stukje land nu ligt? Puzzel met me mee.

In het archief heeft de kaart als titel: caerte van der grootte ende van ’t gelech van eenen bongaert gelegen op Redichemerweert die Gherit van Culenborch Melchiersss in erfpacht besit, 21 mei 1559. De maker is Jan Willemsz, landmeter van Utrecht. Het zijn twee kaartjes en die zitten aan elkaar geplakt zo te zien. De linker lijkt een klad voor het rechtere kaartje. Op het rechterkaartje zie ik een veelhoekig stuk land met daarin die kade en een huis met schoorsteen. Op de schets staat aangegeven hoe groot alles is – maar dat ga ik nu niet nameten, er staat bovendien dat het gemeten is in Culemborgse maet. Rondom het land paaltjes – een tuin – en aan een kant een rij bomen. Helaas geen windroos en ook geen aanwijzing waar de Rijn ligt. De tekst is 463 jaar geleden geschreven en zonder enig probleem te lezen:

Ick Jan Willemsz geswoeren lantmeter der stadt van Utrecht certificere mits desen dat ick ter begeerte van Jan van Cuijck Henrix ende Reutum des graeffschaps van Culenborch gemeten hebbe eenen bongaert gelegen op Redinchemerweert. Welcken bongaert als mij geseijt is Gerijt van Culenborch Melchiorsz in erfpacht besitten is, ende is t gelech vanden selven bongaert alsoe bevonden, als dese caerte die ick daervan getoegen hebbe vuijtwijst, ende is den selven bongaert groot bevonden binnen zijnen tuijnen alsoe die op huijden date van desen betuijnt ende beheijnt lach eenen mergen ende drie ende vijftoch roeden Culemborchsche maete. Die uirconde heb ick in mijnen naem ende gewoenlic hanttencken hier onder gestelt den XIe dach van Meije anno XV-c negen ende vijftich.

Kan ik terugvinden waar deze boomgaard heeft gelegen? Zo ongeveer wel.

1924

Ik pak topotijdreis erbij en probeer de kaart terug te vinden. In 1924 is de waard nog helemaal herkenbaar: het bouwhuis, de weg daarheen, de sluis benedenstrooms. Alleen het huis van Crijnen is weg. Geen enkel probleem om de (ook dan al bijna 400 jaar oude) kaart terug te vinden. Mooi hoor.

Nu

Weg waard. Maar niet helemaal: het bouwhuis, de kade daarnaartoe en de plek van de sluis of duiker liggen er nog.

Ik heb eerlijk gezegd geen foto gemaakt van de plek. Raar, misschien zijn ze wel verdwenen van mijn mobiel omdat al die fotos er zo hetzelfde uitzien: waard, wilg, weg. Hier een foto van google streetview van het weggetje naar het bouwhuis dat in 1559 al op de kaart staat:

Alle afbeeldingen