De Beek op de Paasberg

De Beek op de Paasberg loopt door Arnhem. W en ik gaan de beek volgen van de bron bij Paasberg tot de monding in de IJssel. Het blijkt een verrassende tocht die onze kijk op Arnhem verandert. Losse vijvers en waterpartijen krijgen een verband.

Ik vind het een rare onhandige naam. Op deze kaart uit 1643 heet het de Munckhuijserbeeck.

De beek begint bij Geitenkamp, loopt langs Paasberg, door het park van Angerenstein, langs winkelcentrum Presikhaaf, langs het Velperplein, kruist de Lathumseveerweg en komt uit in de IJssel. Hier de beek in de Bekenatlas Veluwe (lichtblauw). Daar meer informatie over deze beek met mooie foto’s. Zo mooi kan ik het niet, maar de site houdt op bij het spoor (ongeveer een kwart) en wij willen door tot de IJssel.

Dat lukt helaas niet, want ik heb last van mijn heup. Het wordt een tocht in delen en een deel moet nog.

Vroeger toen Arnhem nog binnen zijn muren lag, was dit dus helemaal geen stadsbeek. Hij liep door vruchtbaar akkerland dat door de stad is opgeslokt. Hij liep bovendien naar de stad toe en vulde de gracht. Op deze uitsnede van topotijdreis uit 1900 loopt de beek van de Paasberg rechtsboven door weilanden ten zuiden van De Grondt, langs Angerenstein, Klarenbeek en Rennenenk, langs Leeuwenstein, Molenbeke, onder het spoor door langs de Gelderse Spijker naar de stad. Een andere keer wil ik uitzoeken wat we daarvan nog zien.

En hier de beek nu op het AHN: naar de IJssel dus.

Het beekdal begint hogerop dan op de kaart in de bekenatlas staat. Dat deel is droog, en lijkt meer een droogdal.

Langs de beek

W en ik beginnen in dat droogdal bij de Schelmseweg. Bij Valkenhuizen zien we het begin van het dal prachtig liggen in de open velden.

We steken de A12 over en komen in een heerlijk wild bos waar we helaas vergeten een foto te maken maar wel genieten. Na dit bos steken we de A12 weer over (onder) en komen in de stad. Het eerste water wat we zien is een grote vijver. Hier moet kwelwater omhoog komen en zal de bron zijn van de beek. Bordje erbij?

Aan de andere kant van de straat zijpelt water uit de helling. De plek kan wel weer een opknapbeurt gebruiken. Hierna lopen we door een park met leuke waterwerkjes, zowel voor ons als voor planten en dieren. Wat een verrassing dit zo te vinden midden in de stad.

Oeps wat een mooie knietjes heeft deze moerascipres. Met deze luchtwortels haalt hij adem bij hoog water.

Dan verdwijnt de beek in een goot op het sportterrein van een korfbalvereniging. Het kleedgebouw is op de beek gebouwd als een watermolen. Benedenstrooms hiervan ligt een mooie vijver die we helaas alleen door het hek kunnen bekijken.

Dan komen we op het terrein van het Beekdal Lyceum dat in het beekdal is gebouwd. Wat is het mooi hier! De beek is natuurlijk, de begroeiing is prachtig (met onder andere paarbladig goudveil).

Hierna komen we in het park rond Angerenstein. Het water komt overal vandaan en gaat overal heen; we krijgen er geen overzicht van. Dat hadden we op de legger van het waterschap ook al gezien uiteraard, zie de eerste kaart bovenaan.

We fotograferen elkaar.

We lopen met het water mee naar beneden en komen bij de Velperweg. Helaas heb ik inmiddels last van mijn heup en pakken we een bus terug naar huis.

Dat is nou jammer, ik wilde dit verslag met Pasen met jullie willen delen, maar nou ontbreekt een stuk beek! Ik baal hier zo van! Dus zaterdag ben ik op de fiets verder gegaan.

Door deze goot steekt de beek de Velperweg over. Een mooi hekwerk en een bordje zou leuk zijn.

Landgoedeigenaars waren dol op knutselen met water. In deze oude landgoederen is het een wirwar van waterlopen. Hier dit deel van de beek op de bekenatlas. Het water stroomt van links boven (= park Angerenstein en Insula Dei) langs de HAN en winkelcentrum Presikhaaf naar de IJssellaan, onderaan deze uitsnede.

Het park tussen de Velperweg en de spoorweg is werkelijk prachtig. Her staan nog mooie oude vervallen hekwerken met de oude naam ‘Sacre Coeur’, vijvers, en mijn beek die hier best vaart maakt. Het park is begonnen rond 1870 als planten- en vogeltuin. Op Wikipedia is de geschiedenis van dit park te lezen.

Hier gaat hij het spoor onderdoor het park weer uit.

Dan kom ik in het park van de HAN en winkelcentrum Presikhaaf. Ook al zo mooi.

Daarna loopt de beek langs de IJssellaan, maar hier is hij zo breed dat het geen beek lijkt. Jammer. Ik kom bij de A12. De Molenbeek komt erbij en samen gaan ze ten zuiden van de Luinhorstweg onder de A12 door.

Een bordje bij de (lelijke) brug in de Luinhorstweg had niet misstaan. Komop Arnhem, neem een voorbeeld aan Renkum dat prachtige hekwerken met bordjes heeft gemaakt bij alle beken.

Aan de oostkant van de A12 vind ik de duiker terug waardoorheen de beek onder de weg wordt geleid.

Ik vrees dat ik niet genoeg stroom heb om Wageningen te halen, dus ik stop ermee en fiets terug (dat was terecht, ik heb 10 km zonder accu gefietst, en dat op een 27 kilo zware fiets).

Dus toch nog wat Google streetview plaatjes.

Aan de oostkant van de A12 vormt de beek twee grote vijvers. Dan zitten we inmiddels in Velp. Natuurlijk, een hoog hek voorkomt dat liefhebbers bij het water komen. Je zou toch eens toestaan dat mensen genieten.

De beek stroomt verder langs de A348 en gaat onder de Rietganssingel door zonder dat iemand dat door heeft. Ik ben hier meerdere malen geweest en had wel water gezien maar niet beseft dat dit de Beek op de Paasberg is. Ook dit is een prima plek voor mooie metalen hekken met naambordjes. Op de foto stroomt de beek van rechts naar links.

Nog verder naar het oosten bij Biljoen wordt de beek onder de A348 geleid. Dit is een mooi fietsweggetje, maar zelfs hier is de beek onzichtbaar weggewerkt. Schamen we ons voor ons water? Nederland waterland, laat dat dan ook zien.

Dit is een lastige wandeling, want waar de beek onder de snelwegen wordt geleid, kunnen wij niet mee. Ik heb dit al twee keer op de fiets gedaan, maar omdat ik toen nog niet precies door had welk water bij welke beek hoorde, zag ik niet wat ik moest fotograferen. Vanaf hier moet je dus weer terug en onder de brug door van de vorige foto en verder langs een industrieterrein om terug te komen op deze plek aan de andere kant van de A348. Daar ligt het prachtige gemaal De Volharding, rijksmonument. Bij het gemaal mondt de Rozendaalsebeek uit in de Beek op de Paasberg. Daar ben ik dus eerder geweest:

Vorig jaar hebben W en ik langs de beek over de Lathumse veerweg door de uiterwaarden van de IJssel gefietst.

Waarom heb ik daar geen foto’s van? Echt, respect voor sites waar alles klopt. Dus toch maar weer een Google Streetviewplaatje van onze beek.

Bij de oude steenfabriek mondt de beek uit in de IJssel. W en ik vonden het een bijzondere plek, maar geen foto dus. Sukkels zijn we.

leeg

Alle afbeeldingen