Liever het hele verhaal over het water in het Binnenveld bij elkaar? Dat kan!

Vandaag heb ik de Kromme Eem van bron bij Doesburg tot monding in de Rijn afgefietst. Van de beek is echt helemaal niks over. Ik ben begonnen op de hoek van de Goorsteeg met de Lunterseweg. Uiteraard moet de beek verder bovenstrooms beginnen (ik ben op de stuwwal begonnen en heb door de Veenen gefietst), maar ik zie alleen droge greppels. Dit punt is in elk geval herkenbaar.

De Kromme Eem bij het kruispunt Goorsteeg - Lunterenseweg.
foto: Mathilde 2020

Ik fiets door de polder en al snel zie ik water in de sloot. Sloten voegen zich samen en tenslotte stroomt dit water samen bij de Schampsteeg onder de A30 door. Hier ligt een kantelstuw.

Stuw in de Doesburgerpolder bij de Schampsteeg.
Foto: Mathilde 2020.

Ik kan dit water niet de A30 onderdoor volgen.

Foto: Mathilde, 2020.

Dus ik fiets terug naar de Goorsteeg en steek de snelweg over. Aan de andere kant zoek ik de duiker weer op en volg het water. Hier gaat dit water de Meikade onderdoor, ook met een kantelstuw.

Foto: Mathilde, 2020.

Maar dit is niet de Kromme Eem: dit is de Munnikensloot, die als nieuwe afvoer van de Doesburgsepolder in gebruik is genomen in de 17de eeuw. De Kromme Eem of de Gelderse Wetering of de Gelderse Waterlossing loopt naar het zuiden naar het Doesburgerschut aan de Doesburgerdijk.

Ik neem aan dat precies bekend is waar dit beroemde schut gelegen heeft, maar waarom zie ik geen bankje, geen paaltje, geen bordje? Volgens mijn berekeningen lag het hier, en dat is even ten oosten van de Heremeijersteeg. De sloot staat droog.

Foto van de plek van het Doesburgerschut aan de Doesburgerdijk
Foto: Mathilde, 2020

Ik verlaat Doesburg, kom in Veldhuizen, en fiets verder over de Heremeijersteeg naar het zuiden. Ik pak de Kromme Eem of Gelderse Wetering weer op bij de N224. Hier stroomt wel degelijk behoorlijk wat water van de kant waar ik wil dat het vanaf komt. Maar hoe kan het dan dat die sloot bij de Doesburgerdijk droog staat?

Foto Mathilde 2020

Ik steek de N224 over en kom in een industriegebied waar de Kromme Eem vakkundig is weggewerkt. Ik kom op de oude Buurtsteeg of Schuttersweg (bij het schut), de zuidelijke grens van Veldhuizen. Hier moet het Veldhuizerschut gelegen hebben.

Foto: Mathilde, 2020.

Ik ga de A30 weer onderdoor en ga rechtsaf. Dan ben ik nu in Maanen. Ik blijf langs de A12 fietsen, want ergens moet het water eronderdoor gaan. Ik fiets heen en weer en mis de plek bijna vanwege een bosje. Maar gesnapt!

Foto Mathilde 2020

Via een sluiproute kan ik daar komen. Hier gaat het water van de Gelderse Wetering, voorheen de Kromme Eem, de A12 onderdoor bij een klepstuw.

Nou moet ik een eind omfietsen want ik kan deze duiker niet door. Aan de andere kant pik ik hem weer op.

Foto: Mathilde, 2020

Hier begint de nieuwe wetering, en die loopt even verder door het nieuwe natuurgebied ‘De Groene Grens’ naar Veenendaal.

Waar een nieuwe wetering is, was een oude, maar die is verdwenen. Ik zie ook niets van het Maanderschut. Helaas heb ik hier geen foto van. Op sommige plekken is aan de perceelsgrenzen nog wel te zien hoe de rechte Gelderse Wetering, de vergraven Kromme Eem dus, liep. Maar op de fiets zie je daar niets van. Wel is de Eemwal te zien, want daar kun je nu overheen wandelen. Die wal moet de Wageningse en Bennekomse polders beschermd hebben tegen de Kromme Eem, dus de Kromme Eem lag op deze foto links van de brug.

Foto: Mathilde, 2019.

In het natuurgebied de Binnenveldse Hooilanden is de Kromme Eem hersteld. Alleen stroomt hij nu de andere kant op.

Foto: Mathilde, 2019.

Ik fiets verder over de Veensteeg en kom bij de Haarwal. Die beschermde de Nudepolders tegen de Kromme Eem. De Kromme Eem is ook hier verdwenen, maar is nog lang zichtbaar geweest op kaarten aan de perceelsgrenzen.

Dan kom ik bij de brug over de Haarwal waar de Davidsgrift zich afsplitst van de Kromme Eem. De Kromme Eem liep door het weiland links achter de brug. Vanaf hier verder naar beneden is de Kromme Eem al in de 12de eeuw vergraven tot de Grift.

foto: Mathilde, 2018

Tenslotte kom ik bij de Grebbesluis. Vanaf hier stroomt de Kromme Eem onder langs de Grebbeberg naar de Rijn.

Foto van de Grebbesluis.
foto: Mathilde, 2018

De Kromme Eem en Gelderse Wetering in 1896:

De Kromme Eem op kaart uit 1896.

Mijn route en de plekken van de foto’s:

De Kromme Eem op kaart uit 2019