O zo bijzonder, peilschaalhuisjes! In een peilschaalhuisje stond een apparaat waarmee de waterhoogte werd gemeten. Dit was een zelfregistrerend apparaat met een vlotter waaraan een verticale staaf zit met een schrijfstift die op een papierrol tekent. Dit systeem is uiteraard gevoeliger voor vandalisme en weer en wind, dus die zelfregistrerende meetpunten zijn overdekt. Ze leveren de leukste huisjes op, pareltjes van architectuur. Echt watererfgoed.
Een mooi peilschaalhuisje staat in Culemborg aan de Veerweg bij de haven, naast de wachtruimte voor het veer. Dit is een Rijkspeilschaalhuisje. De dakrand, de letters: het is snoezig. Nu is het deel van een woonhuis.
Een supermooi peilschaalhuisje staat in Herwijnen. Het meetapparaat werkt nog perfect – waarom moet zoiets perfects toch gemoderniseerd worden? Dit werkt toch? – en er is een heuse club die zich met het huisje bezig houdt, met een eigen website en activiteiten. De foto’s zijn voorlopig van Google streetview. Want toen ik er langs fietste, dacht ik ‘wat een leuk monumentje voor een overleden iemand
In Stavoren stuit ik in de haven op een peilschaalhuisje. Volgens het Rijksmonumentenregister werkt het instrument onder de vloer nog altijd.
Dit zijn de enige peilschaalhuisjes die ik heb gezien, maar er zijn er meer. Googelen op peilschaalhuisjes levert een paar mooie op. Alleen de foto’s op internet zijn terecht niet auteursrechtenvrij – de mijne ook niet – dus ik kan alleen Google streetview delen. Kortom: heb je foto’s van peilschaalhuisjes en wil je die plaatsen hier op dit blog, dan lees ik het graag.
Den Oever op Wieringen:
westpunt van Wieringen:
Hindeloopen (je ziet het dakje boven de dijk uitsteken):
Ik blijf hopen dat het trafohuisje bij wijk bij Duurstede een peilschaalhuisje blijkt te zijn. Het staat immers buitendijks aan het water, en dat lijkt mij voor een trafohuisje niet de beste plek. Misschien vroeger wel geweest? Het waterschap daar weet van niets.
Datzelfde waterschap noemt peilschaalputten ook peilschaalhuisjes, maar ik maak onderscheid: er moet een dak op zitten ter bescherming van een meetinstrument. Deze bij Jaarsveld heeft een dak maar geen meetinstrument. Alleen een peilschaal en bovendien is het dak later aangebracht. Niet echt, maar toch is het een Rijksmonument dus het mag meedoen.
Bij Schoonhoven aan diezelfde Lekdijk staat er nog zo eentje.
Zaltbommel:
Tenslotte kom ik er nog eentje tegen in Wemeldinge:
