De Muraltglooiing: erfgoed van een slecht idee

De ontwikkeling van kennis en techniek gaat met horten en stoten. Niet alles wat ingenieurs bedenken is een goed idee. Een mooi voorbeeld van een slecht idee is de Muraltglooiing. Kijk met me mee.

Achter de boei zien we een dijk met betonnen bekleding, platen die lijken op trapjes.

Dit was bedacht door Ir. De Muralt. Hij dacht dat deze bekleding het omhoog lopen van water zou verminderen: bij golven loopt water op, zoals je zo lekker op het strand kunt ervaren. Bij dijken is dit oplopen niet fijn, en het is de belangrijkste reden dat onze Waddendijk zo hoog is. Als je daar bovenop staat, verbaast het je misschien dat die hoogte nodig is (ongeveer 7,5 meter). Als de Waddenzee zo hoog staat, hebben we wel een probleem. Maar het gaat niet om de hoogte van het water, maar om de oploop van golven. Ir. Muralt bedacht dat dit trapjesbeton die oploop zou verminderen. En hij had gelijk, dat klopt! Niet zoveel als hij dacht, maar de oploop werd wel wat minder. In de jaren 1930 zijn een aantal zeedijken voorzien van deze platen.

Maar al snel kwam een nadeel aan het licht. Of eigenlijk, juist niet aan het licht en dat bleek juist het nadeel. Een dijk van zand en klei zakt nog in elkaar, en deze platen kunnen dat niet volgen, en dan ontstaan er lege holtes achter. Daar gaat water in, en dat neemt zand mee terug. Ook als de platen een ietsjepietsje gaan verzakken, komt er water tussen dat zand mee terug neemt. Gevolg: zoiets als een zinkgat onder asfalt. Je ziet het niet, je merkt het niet, en dan ineens zakt een vrachtwagen in een gat van 15 meter diep. Zoiets bleek ook te kunnen gebeuren bij Muraltglooiingen. Ze zijn dus weggehaald en vervangen door grasmatten.

NB: niet verwarren met zijn andere idee: Muraltmuurtjes bovenop dijken. Dat was ook een slecht idee, maar dat is wel een ander verhaal. Die muurtjes hebben het begeven in Zeeland in 1953, maar dat waren dus geen Muraltglooiingen.

Er zijn nog een paar stukjes Muraltglooiing over waar ze geen kwaad kunnen. Rijkswaterstaat laat ze liggen waar men geen hoog water of golven meer verwacht. Bij Zoutkamp is een mooi stuk van 300 meter lang in 2025 opgeknapt. Het ligt ten noorden van de Hunsingosluis bij Zoutkamp. Mijn fietsgids Fietsen rond het Lauwersmeer brengt je er langs.

Het enige andere stuk dat ik al googelend kan vinden is in Hoorn bij Achter op Het Zand.

Ir De Muralt kreeg nogal wat kritiek over zich heen, oa van Rijkswaterstaat. Toch zijn, met name in Zeeland, veel dijken ‘verbeterd’ volgens zijn inzichten, en dat bleek in 1953 dus niet zo’n goed idee. In 1931 heeft hij zijn uitvindingen vurig verdedigd in een rede tijdens de ALV van de Zeeuwse Polder- en Waterschapsbond. Toevallig stuit ik op die rede, en voor premium abonnees voeg ik die bij. Hmm, het zijn 66 bladzijden technische tekst; eerst een stuk met kritiek door andere ingenieurs die een negatief technisch advies aan een Brabants Waterschap hadden gegeven en dan de rede van de beledigde Ir De Muralt zelf. Ik kwam er niet doorheen.

Ik kan het nauwelijks gelooven, dat het waterschapsbestuur met een dergelijk waardeloos nietszeggend technisch advies werd verrijkt. In mijn veelzijdige ambtelijke loopbaan ontmoette ik nimmer iets dergelijks.

Alle afbeeldingen