Fietsen rond het Lauwersmeer

Hier de beschrijving van een fietstocht rond het Lauwersmeer met tips voor sluizen, gemalen, coupures, trafohuisjes en andere Nederlandse fenomenen.

Onderweg komen we vooral mooie sluizen tegen. Daar heb ik een miniserie over gemaakt, vol termen waarmee je je tochtgenoten de ogen uit kunt steken:

1. kokersluizen: sluizen waar je niet doorheen kunt varen;
2. keersluizen: sluizen waar je wel doorheen kunt varen, maar je wordt er niet geschut want er zijn maar aan een kant deuren (ik gebruik de term anders dan Arends);
3. schutsluizen: sluizen met aan beide kanten deuren en daartussen een kom voor schepen.

Ik kampeerde in Munnekezijl. Maar laat ik deze beschrijving beginnen in Zoutkamp en dan met de klok mee rond het Lauwersmeer fietsen, met een ruimere bocht in het zuiden.

Zoutkamp

In Zoutkamp zelf vond ik de pizza lekker, de haven mooi, en het zouthuisje plus zoutoven uniek. En wow wat een bijzondere verf op een visverwerkingsbedrijf. Hier een mislukt filmpje – een langslopende vrouw ging mee praten – over deze verf. Even kijken hoor, de eigenaar van de winkel is reuzetrots en bijna niemand ziet het volgens de buurman.

Daarna fietste ik al snel naar het Reitdiep met de Reitdiepsluizen. Dit zijn twee kokersluizen met een schutsluis er tussenin. Dit zijn foto’s van de kokersluizen:

De voormalige sluiswachterwoning is weer zo’n voorbeeld van heel veel ambacht vol detaillering, gewoon voor een eenvoudige woning.

De Lauwers en het Reitdiep stromen hier vlak naast elkaar, met een eiland ertussen waarop een camping – daar wil ik de volgende keer kamperen. In de Lauwers ligt de Friesche Sluis. Dit is een keersluis (dat heeft Wikipedia fout). Bij een keersluis is er maar een deur, en je kunt er vrij door varen als hij open staat.

Altijd weer leuk om te zien hoe ze basaltblokken tegen elkaar hebben gepuzzeld:

In de dijk een coupure met twee schotbalken bij een botenloods en rails waarover de boten het water in kunnen; deze coupure wordt dus intensief gebruikt.

Munnekezijl

Daarna op weg naar Munnekezijl.

Munnekezijl heet naar een zijl in de Lauwers; een zijl is een sluis. Maar het zijn er twee, want in de Lauwers ligt een eiland. Schepen varen er ten noorden langs. Daar ligt een keersluis, die als doel heeft de vloed uit de Lauwerszee tegen te houden. Hij staat nu open.

Ten zuiden van het eiland (waarop ik kampeerde) ligt een schitterende kokersluis: Nederland ligt vol kokersluizen. Meestal zie je iets wat lijkt op een duiker met een klep ervoor en een mechanisme waarmee die klep open en dicht kan. Dit is van een andere orde.

Daarna fiets ik naar Krabburen en houd daar westelijk aan richting Warfstermolen.

Krabburen

Een trafohuisje en huis met Friese dakpannen

Na Warfstermolen fiets ik door naar Kollumerpomp.

Kollumerpomp

Een trafohuisje.

Vandaar ga ik op weg naar Dokkumer Nieuwe Zijlen bij het Dokkumerdiep. Hier is weer genoeg te zien.

Dokkumer Nieuwe Zijlen

In de zuidgeul ligt de Willem Lorésluis, in de noordgeul de oude fotogenieke Nieuwe Zijlen. Beide zijn schutsluizen, maar alleen Willem Lorésluis wordt gebruikt.

De Nieuwe Zijlen wordt niet meer gebruikt maar je kunt er rustig een uurtje ronddwalen om alles te bekijken want je mag bijna overal komen en er is een restaurant naast.

Nieuwland

Ik fiets naar het noorden en blijf zo dicht mogelijk bij het Lauwersmeer. Door de dijk liggen coupures.

Ezumazijl

Enumazijl is weer een fotogeniek plekje. Ik geniet van het Dongerdielengemaal en de sluis in de Suderie. De steen naast de sluis tegen de dijk is uit 1745. De schutsluis kan zo in het leerboek; alles zit erop en eraan, en hij functioneert. In het artikel over schutsluizen bespreek ik deze sluis uitgebreid.

Oostmahorn

Vandaar fiets ik naar Oostmahorn. Dat heeft een heel andere vibe, maar is wel een prima koffieplek. En er valt genoeg te zien aan bedrijvigheid van mensen met boten. En er is een mooi kruitmagazijn, vuurtoren met peilschaal, hefbrug, keersluis, schutsluis.

Lioessens

Ik kom door een tunnel met sluisdeuren erin, een keersluis voor fietsers.

Zo kom ik in de polder bij Lioessens. De boerderijen langs de Oude Dijk hebben elk een eigen coupure naar de weg toe en ik heb een bijzonder leuk gesprek met eigenaar van een boerderij. De schotbalken voor de coupure liggen in de kist van foto 2 en 3. Zijn vrouw heeft fuchsia’s aan de coupure gehangen.

In het noorden van de polder kom ik op een plek waarvan ik de vibe niet goed kan vatten; dit is iets geweest, voel ik, maar ik weet niet wat. Ik zie ook niks op oude kaarten en kan ook niks vinden in literatuur, dus ik zal me vergissen.

Lauwersoog

Ik, Tukker, geniet enorm van het uitzicht over de Waddenzee en de fietstocht over de dijk. Hier een doorkijkje door de Cleveringsluizen in de dijk.

Daarna kwam ik bij de Robbegatsluis: dat is de grote schutsluis voor de schepen. Ik heb daar lang moeten wachten en dat vond ik leuk, want ik was lekker op vakantie. Maar als fietser stond ik wel vrij ver van het water af, en dat was minder leuk. Geen foto dus.

Het dorp Lauwersoog kan me niet boeien, op de haven na. Ik fiets snel verder en kom door prachtige natuurgebieden. Foto’s maak ik niet, ik geniet gewoon lekker.

Vierhuizen

Dan fiets ik het polderland weer in en kom bij Vierhuizen – daar staan iets meer dan vier huizen, maar het is nog altijd een klein dorp. Ten zuiden ervan gaat de weg door een coupure in de oude zeedijk met bovenop de dijk de opslagloods voor de schotbalken.

Nog een paar coupures op dit stuk weg:

Even ten noorden van Zoutkamp ligt een unieke Muraltdijk: maar ik heb geen foto, hoe kan dat nu?Dan maar een plaatje van Google Streetview:

Bij de jachthaven is het toiletgebouw gemaakt in een coupure:

Tenslotte bij de ingang van Zoutkamp de prachtige maar vervallen Hunsingosluis in het Hunsingokanaal. Dit is een keersluis.

En toen: pizza in Zoutkamp!

Premium inhoud

Boeken over het Lauwersmeer

Op stap in Nationaal park Lauwersmeer door Christine Dirkse-Vreugdehil. Een handige inleiding tijdens een eerste verkenning.

Alle afbeeldingen