In het Holoceen wordt nog steeds ons land gevormd en dat proces gaat altijd door. Voor een deel zijn dat natuurlijk processen, voor een deel doen wij dat zelf. Natuurlijke landvormen zijn bijvoorbeeld:
- meanders, kronkelwaarden, oeverwallen en komgronden
- crevassegeulen, restgeulen, hoefijzermeren,
- veen, broek
- duinen, strand
- uitblazingskommen met bijbehorende kamduinen, zandverstuivingen
- ook, heel merkwaardig: Nederlands zandsteen op de stuwwallen
Landvormen die door de mens zijn gemaakt, zijn er talloze. Wegen, dijken, steden, kribben, weilanden, polders, vliegvelden, vuilstorthopen: het zijn allemaal landvormen. Hier een greep uit het lijstje, bij benadering van oud naar jong:
- grafheuvels zijn ongeveer 5000 jaar oud
- raatakkervelden zijn ongeveer 2000 jaar oud
- middeleeuwse landvormen: ijzerkuilen en slakkenhopen, essen, stuifzanden, heidevelden, irrigatiestelsels, karrensporen, mottes
- sprengen, opgeleide beken en wijers
- uit de 16 tot 18de eeuw: grenspalen, wildwallen, hessenwegen, galgenbergen,
- wielen
- 19de eeuw: houtskoolmeilers, zandzaaigaten
- waterkunstwerken zoals kanalen, sluizen, stuwen en gemalen, heulen, zijvangen, bandijken, gemalen, uiterwaarden, retentiebekkens, vispassages
- vuilstorthopen
Wij vinden onszelf misschien heel belangrijk en van grote invloed op het landschap, maar we zijn nog steeds maar een klein onderdeeltje van de grote processen. Van veel meer invloed is dat het land daalt en dat het hele continent naar het noorden drijft met 2 cm per jaar. Over een miljoen jaar is alles wat wij nu doen bedekt onder een honderd meter dikke laag zand en wordt er bij een boring zo nu en dan iets raars opgehaald dat wordt tentoongesteld in een museum. Een stuk plastic of zo.
Serie Het Verhaal van Nederland
Dit is een deel in de serie Het Verhaal van Nederland waarin we de geschiedenis van Nederland in een dag proppen.
Alle afbeeldingen
geen