Bekijk ons boek Van Heelsum naar Otterlo, over de oude Vossenweg door ruimte en tijd. Hierin beschrijven we een prachtige wandelroute met bijna 100% zandweggarantie tussen Heelsum en Otterlo. Met aandacht voor landschap, natuur en cultuurhistorie.

Op de Veluwe ligt een netwerk van Koningswegen. Dat zijn kaarsrechte verbindingswegen tussen de jachtgronden van Koning-Stadhouder Willem 3. Willem 3 leefde van 1650 tot 1702. Hij had een zwakke gezondheid en een zwak lichaam, maar was dol op de jacht. Hij ging met een rijtuig van jachtgebied naar jachtgebied door zijn grote grondgebied. Het jagen zelf deed hij ter paard. Zijn hof lag in het Loo, een ander belangrijk hof was in Dieren: tussen het Loo en het Hof te Dieren loopt dus zo’n kaarsrechte Koningsweg. Ook naar Doorwerth maakte hij een Koningsweg. Er loopt er ook eentje van Dieren naar Ginckel.

Zijn Koningswegen gaan overal rechtdoor. Ze houden geen rekening met hoogteverschillen en perceelsgrenzen. Ik vermoed dat bomen werden omgehakt maar of huizen werden weggeschoven is mij niet bekend. Bij de aanleg vroeg hij wel toestemming aan de eigenaren, en hoewel die er nooit blij mee waren, stemden ze natuurlijk ‘enthousiast’ toe: je kon lastig nee zeggen tegen je stadhouder.

Na de dood van Willem 3 zijn de meeste Koningswegen snel in verval geraakt: de wegen waren voor de lokale bevolking niet nuttig, dus ze werden niet gebruikt en vaak ook afgesloten.

Vandaag zijn we op zoek naar de Koningsweg van Dieren naar Ginckel. De kenners twijfelen of die ook door Willem 3 is aangelegd: misschien is de weg iets ouder (door zijn vader aangelegd), maar in elk geval niet veel jonger: hij is minstens 280 jaar oud, want de oudste kaart waarop ik hem zie liggen is van Elshoff uit 1722. Dat is een kaart van de bezittingen van Rosendael, en waarheen de Koningsweg verder naar het westen loopt, is niet duidelijk: wat moest Willem 3 in Ginckel? Daar is wel een herberg, maar geen hof van hem immers. Waarschijnlijk (bron Jan Kijlstra) reed het rijtuig over bestaande wegen door naar het Hof in Ede.

De kaarsrechte Koningsweg is op het AHN duidelijk zichtbaar, maar dat wil niet zeggen dat je hem ook in het veld ziet liggen. Hier een detail met de weg van links naar rechts precies midden in mijn uitsnede.

ahn koningsweg-detail

Dit moet je toch in het veld kunnen zien? Ik heb al eens gezocht op kruisingen meer naar het westen, maar niets gevonden. Vandaag zoeken we hem op de kruising met het fietspad tussen Restaurant Planken Wambuis en Nieuw-Reemst. De Koningsweg kruist dit fietspad in de heide net ten noorden van het bos. We hebben begrepen dat je hem daar goed kunt zien. Het is Kersmis, het regent, wij op weg.

Koningsweg in Reemst
De Koningsweg bij Reemst foto: Mathilde, 2019

En ja hoor: daar ligt hij. Hij is te herkennen aan de andere plantengroei. Hier geen heide maar planten die tegen verdichte grond kunnen. Kan dit echt nog altijd veroorzaakt zijn door jachtkonvooien van meer dan 300 jaar geleden? Ik vraag het me eerlijk gezegd af. Zou het niet zo zijn dat na die tijd dit pad door de heide nog is gebruikt (handig, het lag er toch al en niemand had er hier last van) en nu nog steeds gebruikt wordt door zwijnen bijvoorbeeld? Of door boswerkers? We hebben geen idee, maar laten de pret niet drukken.

Koningsweg in Reemst
foto Mathilde, 2019

Ook naar het westen toe zien we hem duidelijk lopen. Hier niet alleen andere plantengroei met minder heide en meer gras, maar ook een karrenspoor. Zou een straatnaambordje niet een leuk idee zijn?

Zo’n wandeling in de regen vinden wij de perfecte manier om kerst te vieren.

Meer lezen bij anderen: