Sorry dat ik stoor. Rechts op deze site staat een doneerknop. Met 3 euro kunt u deze site steunen. Voor een kop koffie onderweg. Hoeft niet, mag wel.

Dit is een kaart met daarop alle nog aanwezige gemeentelijke grenspalen rond Arnhem. De meeste staan op de (voormalige) gemeentegrens, op zes na: Bij Warnsborn staan er vijf op de noordgrens van Warnsborn. De paal in het noorden in Deelen is geen grenspaal; die staat op een uitvalsweg. In het oosten zijn veel palen weg, maar in het westen zijn ze er nog vrijwel allemaal.

wikipedia

Het is niet mogelijk de hele grens af te fietsen: de grens loopt door vliegveld Deelen en door vliegveld Terlet, en die gebieden zijn niet zomaar toegankelijk. De grens loopt ook door Park de Hoge Veluwe, en daar kun je natuurlijk wel in, maar er is geen doorgang bij de grens. Een rondje Arnhem gaat dus niet. Maar alle grenspalen zijn bereikbaar!

Ik begin onderaan bij de nieuwe grenspaal op de Utrechtseweg. Ik kijk niet alleen naar de palen, maar ook naar andere markeringen op de grens.

spoortunnel Mariendaal
foto Mathilde 2018

Wat een gigantische adelaarsvarens rond deze paal.

Bij Vrijland vind ik deze paal; van een grens is geen sprake.

Dit is de paal bij de twee bulten op de kaart van Van Geelkercken.

Detail kaart van Van Geelkercken

De palen bij de Johannahoeve en Bilderberg heb ik nog niet gefotografeerd.

Ik kom op het zuidwestelijke hoekpunt van het schependom vlakbij hotel Wolfheze. Hier komt het Papendal uit op het Merkendal; vanaf hier volgt de grens het Papendal stroomopwaarts.

grenspaal

Op de grens ligt onder de A50 een duiker. De A12 gaat hoog boven me op een dam door het Papendal. Jammer, dat had een brug kunnen zijn, dan hadden we een veel beter idee van het landschap gekregen. Op de foto zie je een vrachtwagen hoog op de A50 rijden.

kruising Papendal en A50

Na de A50 loopt het Papendal, en ik dus ook, met een heul onder de spoorweg door. De heul is 1.65 hoog, denk ik en ik ben 1.71. Op de fiets gaat het gemakkelijker dan lopend. Maar het kan en het mag.

fietstunnel bij Wolfheze

In het Papendal ligt een leuk heideveld. In het bos staat weer een grenspaal, helaas afgebroken.

grenspaal

De volgende paal kan ik niet vinden. Ik zie wel de plek waar ik hem wil vinden: een bult, een konijnenhol, een paar bomen maar geen paal. In het bos ten noorden van de heide kom ik een prachtige paal tegen. Tijd voor een hapje en een drankje.

selfie bij grenspaal

Dan de volgende verrassing: onderin het Papendal, dat hier nog steeds de grens is, zie ik de zwarte mond van een grote heul onder de Amsterdamseweg. Ik zie alleen zwart en durf er niet in. Zou die heul doorlopen?

heul onder de Amsterdamse weg

Nog een verrassing: zes meter hoger boven deze heul staat een stukje grenspaal. Dit is de Biessenpol op het drielandenpunt tussen Reemst, Arnhem en Renkum. Aan de andere kant van de weg zie ik geen heul maar wel een processierupsennest van anderhalve meter lang…… en het onderstuk van de paal. Hij staat onzichtbaar verscholen diep in het Papendal, en is bovendien afgebroken. Shame shame. Zouden ze bij een verbreding van de Amsterdamseweg de oude grenspaal in tweeen hebben gehakt en de delen aan weerszijden van de weg hebben gezet?

Biessenpol

Dan kom ik bij het ANWB station Planken Wambuis in het driehoekig stukje land tussen drie snelwegen. Hier kun je prachtig door de bossen lopen, hoogstens hoor je altijd autos, waar de wind ook vandaan komt. Hier een mooie naamloze paal hoog op een pol.

paal op pol

Dan kom ik bij de tunnel onder de A12 door. De A12 en deze tunnel is door de Duitsers aangelegd. Door de tunnel reed de trein van Wolfheze naar vliegveld Deelen, het centrum van de Duitse luchtafweer voor heel NW Europa.

tunnel onder de A12

Ik loop langs de A12 tot een beukenrij die op de grens tussen Reemst en Arnhem staat. In deze rij ontmoet ik een naamloze paal die de val van een oude beuk heeft overleefd.

grenspaal

Iets verderop kruist de grens op het bommenlijntje (in het Papendal) de oude Harderwijkerweg. De Duitsers hebben hier duikers gemetseld om het water van het Papendal verder te leiden. Nou, veel water wordt hier niet verwacht.

heul onder de oude Hardewijkse weg

De volgende paal staat op de natuurbegraafplaats. Dit is de Goossenspaal. Het is een hoge paal met ronde top. De oude grens tussen Reems en Arnhem is hier een dubbele beukensingel.

Heidepol

De grens gaat verder in Park de Hoge Veluwe langs een oude beukenrij op een wal met grenspalen.

Grenspaal Reemst
foto Mathilde 2020

De Braspol:

Braspol in Reemst
foto Mathilde 2020

De Vredenpol:

Vredenpol in Reemst
foto Mathilde 2020
grenspaal
foto Mathilde 2021

Vanaf hier gaat de grens verder over Vliegveld Deelen. Aan de andere kant van het vliegveld bij de Hooiweg komen we weer palen tegen:

De grens gaat verder over Vliegveld Terlet. De paal bij Terlet kunnen we niet vinden. Aan de andere kant van de A50 fietsen we langs de oude grens tussen Arnhem en Rosendael naar het zuiden waar we een grenspaal tegenkomen bij het fietspad naar Eerbeek.

De palen bij Rosendael, Velp en Rheden moeten we nog doen.

toptipboek over de IJssel: Atlas van de IJssel